/p0001.djvu

			I??ok VI. 


T..n??,,". NledIIle.??a dalii 10. pa??dziernik. 1886. 
, 


Nr. 1??1. 


WaranI.:l prEt>dpl.t,.: 
DA "Pogo??
 i IIUni????l?? 
W Tarnowie ClI 4 ur. . 2 zb-. 21' z??. et;,; 
. N-aPro'Wincyi 'E 4-60 8 2'40 "f j'20 .. 
,WNiemcJ!ech 
'om'i6 m.l2-??5ofg. 
WRep.franc. 
12 fr. G fr. -03 frki. 
Numer rojedJ:nczy 10 cent6w. 
IDI!i("rat,y przyjmuje $i
 pao cent??w 
Cld winsza cluJbnym druJd??lm (petit). 
FT.Y f'ta??ych inseratach znaczny rabat. 


W yehod&i !f O drnCIt niedziel??. 
Redakcya i Administracya w drukarni 
J??zefa Piszaprzy placu Katedralnym 
l. 6. (nowa) w Tarnowie. 
Pren1:lmerat?? prz)'jDluJ??..': 
Administracya "Pogoni
 i" Unii u w Tar. 
nowie oraz wszystkie urz??dy pocztowe 
w Galicyi. 
Manuskrypt??w nie zwma si??. 


dwutygodnik 


e kon o ID ic z no. s po I e czn y. 


K a l en d arz 10. N IedcJela siedmnRsta po Zie- I 14. K aliksta. Papie.b.. ]5. JadwIg! 1 Teresy. I SZElo Ew. 19. Piotra z AL 20. F o h cya.na B . 
lolJych Swi??.tach, Franciszka B.-H. Emilii i Pla. I 16. Gaw??a Op. - 17. NiedzielA. o??mnasta po Zielo. 21. Urszuli P. M. - 22. Korduli Panny. - Jana 
cycly. - H!. MaksJmiliFlDa. - IB. Edwarda b??l.... nych Swi
tach. Po??wi??cenie kORcio!a. - 18. ??uka. Kaplstrana.- 


:EJW"C'DI'ZA.. 


(Henryetta Ewa z hr. Ankwicz6w I.yolo So??- 
tykowa. 2-yolo Kuczkowska). 
1810,-1879. 


(Ci??g dalSIY), 
Zygmunt Krasi??ski za.chowa?? stoBunki 
przYjacielskie z Ewuni??
 ozego dowodem 
s?? listy jego w rozmaitych ozasaoh pisane; 
dotycbozRs trzy tylko hsty Krasi??skiego 
si?? znalaz??y, lecz prawdopodobnie musia??o 
ich by'; wi??cej, 
List do Pani Ankwiozowej: 
"By??t-m sam u'.ksi??dea -Kout'Stiewioza ' 
i -oddAlem 8zkuda, i msza przed obrazem u 
Augustyan??w odm??wion?? jest. 1tsi??tua 
Czar...",. m??wila, ??e b??dzie do paD i piS??l??, 
a !te nie pisa??a, to pochodzi z b??lu w rt;- 
ce, RJe i.e zawsze najszczerszf??: jest przy- 
jaci??!k
. 
C??z ma$> wi??cej dcniei.; Pnni? nikogo 
nie ZDam, nikogo nie widuj??; na wieczory, 
na bale nie chodz??. Oczy mnie mocno bo
 
11\, ('z??sto nic nie robi
, wkr??tce przestan?? 
m:y??le??, ale co wiem, to te codzien ??a??uj
1 


??e pani zt??d wyjecha??s,i kiedy ten d??ugi 
wiecz??r nadchodzi, kt??ry ja. l.wykle prze- 
le??e?? musz?? na. -kanapie, k1n
 z??yin lOBom, 
??e Panif??: z Rzymu unios??y. Do Neapolu 
dopiero w lutym pojad
. Za kwiatki ty- 
si??o dzi??k??w. Pan J??zef Kr.... odda paui 
Les ptlerin
 i Agay - Hana. slirokuruje. 
A teraz c???? dalej. Prawdziwie nio oi??. 
umiem powied
ie??,a frazes??w nie ohet;: 
g8d
?? bez my??li. ??eby tam pani donie??Ji 
"kiedy, ??em.mniohem zosta??, tak jak Brutti, 
co si?? ,Benedyktynem zrobi?? przed tygo- 
dDiem. .Ja l
 Abbate Brutti, jednem oba 
porwani przeznaczeniem! A oo'i A.lbo? ??eby 
donie??li ??em zWBryowa??, i toby by?? bar.. 
dzo ozdobny koniec mpjego znakomitego 
zawodlL Tymcmaaem ??wiat 5i12 bawi w st&. 
rym Rzymie, .tn??cuj
 Angielki, kochaj?? ,i
 
Francuzi, bileciki lataj?? tu i owdzie za przy. 
si??gami, obietnioami, za.zdro??ciami etc. etc. 
Stary Aigner nawet ma. co robi??, pisze 
arcJw8??D?? dzie??o: O kapitelach kolumn, 
uwo??onych w ich wI??ywie na polityk?? 
X
X wieku, Hr. DUDin je>??dzi i wizyty 
oddaje. Wie zapewne pani, ??e Ogi??.ski u. 
mar?? we Florenoyi. 
Teraz o to tylko prosz?? pani??, b,y?? za- \ 
wsze r??wnem okiem pa.trza??a na mnie i 
by??a pewn??, ??e ja nigdy nie zmieni
 si
 


W uozuoiaoh, kt??re mam wzgl??dem niej i 
'domu jej. Pannie H. (Ewuni) moje USZ8no
 
wanie sk??adam z pro??b??, by rozwa??y??a ten 
frazes, pr????nia grobou'a w dus.y. W tyeh 
dw??oh s??owach mie??oi 9i
 los wielu ludzi 
na. ??wieoie. Przypominam si?? takte_ paDu 
Hrabiemu. Danielewioz dzi??kuje za pa- 
mi???? z najszozersz,\ . wdzi??czno??ci??, a. ja 
prosz?? pa.mi??ta?? nadalonitej podpisanym 
zawsze przywi??zanym 
Zyg. K. 
1837, Rzym 10 Deosmbrn. 
P. S. z.yoz?? iZ seroa Nowego Roku, do- 
hrego: Temu trzy lata u pani wili
 jad??em". 
Bicgraf mlodo??ci Zyg. Krns. wepomin& 
wiele o jego stosunkach z Ankwiozami i 
podaje nawet niekt??re rozmowy prowadzo- 
ne w salonie Ankwicz??w, gdzie m??ody po.. 
eta bywa! codziennym go??ciem przez kilka 
zim; "Hrabina. Ankwiozowa kt??r?? Z
gmunt 
kochsl jnk matk
 mia??a szczeg??lny dar 
wyci",gania. go na s??owoj czu?? on si?? tam 
jak w domu, by??o mu tam na.jprzyjemniej; 
hrabiostwo 
awzajem otaozali go ozu??o??ci!:} 
pra.wie rodzicielsk??". Najlepszym dowodem 
wzajemno??ci jeRt autograf modlitwy za ro- 
dzin
 Ankwicz??w skre??lonej przez Krasi??- 
skiego w sierpniu r. 18H3' w WiedDiu: 
,,0 Bo??e! b??ogos??aw tym, kt??rzy witali 


ICIDie dobrem s??owem, kt??rzy nat"hn??li 
mi?? dobr??\ mJ??l??, NJe dczw??J, o Panie, by 
wdzi??czDc???? moja ku ljim rozwia??a si?? 
marniE,! daj jej ??ycie i skrzyd??a, w,ydziel 
jej anielstwo o Eo??e! niech ODa dn:'em i 
l:!0l:?? ich- strzete. I 8DJutld, o PBnif', wzo. 
rem ??nipg??w FoludDjow
ych niech wprz??d 
si
 rozp??YlJ??, nim gNO ich doJec??! I bole???? 
o Panle, (O mutem pl,ynie lO ziemi, niech 
si?? zatrzyma u ich progu jak fala morska, 
z kt??roj brzegu aam rzekle??: .Ty nie p??j
 
dziesz dalej u". A je??pJj z pnejr.zenia Twego 
i, s}JrawjedliwfJsci 'rW??'j bliskie jtJ?? czasy, 
w kt??rych po morzach i ]??dach g??os jeden 
tylko slys2an b??dzie, glos utrapienia. i bo- 
le??ci, w kt??r
'ch kaida rodzina i koidy 
nar??d r??jdzie sw?? drcg??. do grobu, ich 
prz;ynajmniej zostaw raum okolo demo. 
wago ogniska. - niech oni b
d?? wybrani 
Twoi 'w??r??d 
pole(-zE'??stw ??wiata, jak Noe 
byl Diegdy?? wybran
m T"oim w??r??d ??wi,- 
tn nat"ry, Dom ich zn to ??e by?? ark
 go- 
??cinno??ci, niechaj wzorem arkiplynie wy. 
tej od lez i krwi J1Jdzkie.l, bo nam! nam 
umrzfc trzeba w gniewie TVi'oi
 o Panie! 
Kr??lowo N
e-bio8, nad c??rami narodu tego 
roztocz chwal?? ]-'laszcz8 Twego, bo m}s1i 
ioh czyste nie s??, z t???g() ??wiata; bo ser.ca 
ich czY$te przeclwwely miloM hli??nich i 


wiar?? w SYDa TWf'go, kt??rego powt??rna. 
m??ka zacz????a si
 D8 ziemi i dzie?? on nie- 
.daleki, w kt??rym nR nowo rozedrze si?? 
wielka. us??ona ??wi??tyni, w kt??rym szatan 
spojrzy do .ko??a i zgrzytnie z redo??ci, bo 
nie ujrzy Boga (tj. na. ??iemi). W dniu o. 
wym strasznym okryj ich cieniem Twoim, 
przedziel ich od ??wiata rojem promieni 
Twyc-h a?? przeminie krwawa. burza izmar. 
twychwstania Pan"! 
Z p????niej8zych C.z8E??W zachowa?? si?? 
li,t z r. 1842.: 
MonachitJm, 22 marca 1842. 
"Niech si?? Pani nie dziwi tym potwor. 
nym glo$kcm, Tak .i
 pis.e, gdy si
 19 
lutpg'o, w sam dzif'?? i t:hwil?? urodzin (nie. 
stety 80 raz powt??rzonych) mialo dwa 
rzuty apoplektyczne krwi do m??2gu. Glo. 
W8 Jeista jut w grobje- i to na d??ugo.- 
KIwi pm:zczenie ZD??W ??wiat??o blade rzu- 
ci??o w te oiemndci - a]e dot??.d r??ka tak 
pisa?? musi i ka-??de pisanie m??k?? - w t
j 
chwiH jednak mi???? i upnejmJ\! Leoz nie 
na. tern kODiec
 pani! Je??elis smutkami 
obwi??zana, dowifdz si?? i o moich. Kon- 
stnnty (Daniele"icz) od 15 Jut ego ja?? .0' 
pad?? na tyfus} tak 
oraz gorzej i gorzej 
slabl
, a?? wreszoie tydzie?? temu zacz!l?? kona?? 
bez najJDnie}.zej nad??ieijuA..-,j widzialem, 


jak Olej Ostatniego Namaszczenia, spocz???? 
na. tych kochanych powiekarh, na tem pe??.. 
nem my??li zawsze wznioslych ozole- klEt. 
czalem i pla.kalem tam - noc to na/no... 
cniejsga z ??ycia. mag?, na kszta??t LetnieJ' 
OWij Slowackiego. Wi
c dosta??em znowtJ. 
gromem i w pied i w m??zg. Jedna.k mi- 
losierdzie Boga przeci??gn????o jego ??ycia 
pra.wie a?? za granic??: ??ycia. 'Dot??d nie od4 
ezedl w strony nieznane - i nawet lepiej 
jest - i ??y?? b??dzie jeszcze! Ale te wszy- 
stJ,de wzruszenia i niewczasy umys??tJ, ser- 
06, ozucia, przegi
??y mnie - widzi pani 
jak. pisz??! Tyle o,mnie-i ?? nim,-M
??l??. 
te l. t
ch Ezczego????w OpIS nie by?? nud?? 
pa
], ] ??e w starej przyja??lJi podzielisiZ 
m??J smutek, jako ja dziel?? jej niedo
??. 
Lecz nie trw???? si?? pani o matk??:. Ma.. 
tka wyzdrowieje, byleby w??oskie s??o??oe 

l.rsn
lo nad jej czplem. Ka?? pani zaprzi'lldz 
l wYJed
. z Krakowa i przeb??d?? AlpY?? 
a gdy Ujrzy p. A... z daleka kopl1l
 Piotra 
wnet b??dzie jej b??ogo i dobrze. Wierz 
wierz mi pani - duszy jej trzeba' poma
 


?? n
ys
owemi leki - rozrywa?? my??l 
Jej zsm
tn1al?? - nie tyle oia??o u niej co 
s
rc
 ".hore --: ani? serca.. nie leozy na 
ZIem], Jedno zIe]onoso, - Jedno ,bl
kit- 
jedno s??m\ce poludniowe, .
		

/p0002.djvu

			2 


r O G O N, 


Mi??dzy my??liwymi: 
_ 'ro wszystko furd.., co opowrAd8
Z._ Gdy. 
by??em w Aft"yea, to dupiero dobrze uty??em,': 
Siad??em Hobie na "brzegu pl1!1
CZY??l ua.bi??etn" 
8trzelbv i e:u:kam. Idzie stru?? - jak zmierz??, 
trafilem w saDle oko - le??;y beat j??. Idzie nie 
d??wi,prl??.... 
_ AJe
 tam nie ma uiedtwiedzi.... 
_ hh.ie nieM. wied?? powifuJam. zmierzam, 
wale w ogon, kula trafia II ogon, a glow?? wy- 
chodzi - leiy be!:ltja. S??ysz?? ryk lwa, idzie 
prosto na muie t jak wytn??. pod ??opatk
 - uie 
ma lwa. Skacze kangur.... 
- .Ale?? to uie w' AU8ttalji.... 
- 6kRc??e kangur, jak si?? zmitn"z??. jednym 
,strza??em odstrzelih'w mu wszystkie cztery ??apy... 
.- OLu! 
-????dnych - obo! W tern wy??azi kro. 
kodyl - jA strz..lam, ale kula si?? zt'??lhm??la. 
On na mnie. Wtedy ja do gl'oty, a QII 
a mUl!. 
At tu lampBrt. 
- Daj sp
koj_._ 
At. tu IRmpart... 
No jak jeszcze lampart przyjdzie - to". 
Ttl co? 
Tak ci
 trza8l1(
 klilb??, te z gl'oty uie 
wyl
zie8z !.._ 
- 'rak? '1'0 dajmy pok??j. 


W sprawie katechet??w 
umieszcza nKuryer Lwowski" koresponden- 
cy
 z Tarnowa, kt??r
, jako obohodz
c
 
nasze miasto tutaj zalDieszozamy 
 
,Zaszedl u nas wypadek, kt??ry niatylko 
mieBzkanc??w Tarnowa. zywo obohodzi?? ale 
.mote da?? wiele- do my??lenia. szer
zym.war. 
:stwom kra.ju. Rzeoz tyczy si'?? szko??y. Jut 
od miesilioa trwa nauka, li przez caly ten 
cza.1:! nie by??o kat8oh
ty, 8.111 te:?lekoyi ka- 
tolickieJ 'religii w tutejRtej 4 kb,
owej szkole 
wyd:lht??owej i poll\ozonej z llI?? 4.klasowej 
tizkole ludowej lD
skiej. 
Zduwi
nie i zak??opG tluiie ogarnia Qoraz 
szersze warstwy rodzic??w i na.uczycieli, bo 
nie wia.domo,iak to zaJBcie pOg'Cidzt6' z u. 
otawowem (
. 1 z 14, maja 1869) orz.cze 
niem, te .,ztida.nlE'm szko??y jest wychowy. 
wa?? "obyczojowo'rdigijnieU, a. tem bardii!lIej 
z p
dagl}gj(;znymi pOl!tlllata.mi dobrego 
wyohowywania. i z duohem DarodowQ4pol. 
oklej tradycyi, 
Wedlug u.tawy . dnia 25, maja 1868 
obowi??zek. nauczl\uia religit w szlio??aoh, 
oi"??j na od[}osnycb "ko??c}lo??aoh i stowa- 
rz)'s./Jeniach reljgijuyoh'". \V??a.dze szkolne 
maj" niemal" swobod
 w wybora:e srad. 
??i??w DR. zarad
enie wszelkim niellspra.wie- 
dliwionym kaprysom, bo, ustawa z 14go 
!!jaj. 1869 (??. 6) orz.ka cg??loie: "Wladza 
8zkolna. krajowa wyda po wysluoha.niu 
stronintere8owanych potrzebne za.rzl\dzenie 
jeteliby pewien kosiJl??} lub 
po??ecze??stwo 
religijne zaniedba??y postara?? 8i
 o nauoza- 
nie religh".M.o??ie wi??c rada. szkoln??.. ku., 
iawa powierzy" nauk
 r
ligii kt??remub
d?? 
J??doloionemn do tego nauozYQielowi, je??li 
'Wladza duchowna be
 s??usznych pr,yc,yn 
:J.ie chce brakowi ka.techety za.radzi??. No. 

enti nOI
 fit iniut'ia. W DBJgorszyw nawet 
razie Ide ma zat??"W wladza szkolna. ??adnej 
przeszkody do zaradzenia brakowi tak wa- 
tnego przedmiotu pod w,gl
dem wy cha- 


woni.. Jak religi., Zwlok, w..elk, trudno 
u!pra.wieali wi??. 
Z dr?giej otrony niepodobna z g??ry 
, przypu??cl??;. ta wl.dza duchowno zaniedhu- 
je nauk
 religii i pozbawia 'sit: 1 w ten spo- 
s??b lekkomy??lui. najdzielniej..ego ??rodk.. 
socyalnego. -- Owszem rz??.dy ks.. biskupa. 
Labosia. odzn&ozaj??.si?? chlabn'?? spr????.ysto 
!lei?? i wielkiem przej??ciem si?? misYI\ ey- 
wihzacyjllll kosoia??" j ze _wzglt;du te?? na to 
gotowi??my przypu??cic. ??e wJadz& dyece. 
zalDa mimo na.jsz'Jzerszych oh
oi o,mje Biq 
bezsi?? D" w obea zbiegu okoliozno??ci i tlj 
prtlowdziwe mogl\ by?? przyczyny, jakie 
dllchowni ze swej strony jednozgodnie po' 
d.J??, S
d??my bezstronuie. 
DotychoZ8SW szkole wyd1ii.a??owej m??- 
skiej uozyli religii kolejno prMekoi semi- 
naryum dyeoezalnego,. poprzestaj??,c na. nie. 
boglLtej BtoBunkowo zapomodze. W roku 
1881 ..
d owanic.yl lic.b
 pref.kt??w j 
dla.tego lubo uozy?? jeszoze religii pozosta??y 
ks. M'''I-to dzia.??o8i
to z wyra??n.ym u. 
8zozerbkiem dla jego zdrowia i szkod?? dla 

emina.r'yl1w. Nie dziwi nss te??, ??e po ska??- 
ozonem Oi!ltatlHem p??lrooznka.plaD. ten. dla 
nadw??tlonego zdrowia prosi?? mU'3ia?? o u- 
w.olnienie od obowi??.zk??w kateohety. Po. 
mewa.?? ??a.?? reszta. ksi
zy miej
(jowyeh prze- 
oi????om, jest praofl parafialn?? i kateohiza- 
oyami w lioznyoh kla.saoh ??e??
kioh, etato- 
wych i wiejskich, przeto widz\c absolutny 
brak k8i
dz
 dla. wspomnianej szko??y, - 
wni??sl konsystorz jeszoze w lipoJl przed- 
stawienie do rady szkolnej kra.jowej o ko- 
nieozne zamianowa.nie osobnego sta??ego 
.katechety. 
Jeteli ta.k 8i
 rzeczy maj??, to oozywi??de 
niepodobna. ju?? obwinla?? dnoho_wnych, bo 
kOlisyston nie ma obowi??j,:'??.iku, a J;re
ztff i 
nie ma ??adn.yoh ??rodk??w, by swoim ko 
s.t.m utrzymywal osobnego k.techet
 dl. 
szk????. D
i wi uas tylko dla.ozego ta, spu"va. 
dot??,d Dle _sko??ozona. D.\je to okazY?? do 
najdzi wa.oznlei8zyob pog??o
ek. [tak ro
po 
wiada.no do,ilY?? groano, :J.;e ni??ize w??adze 
szkoll1e prosie mia??y kd. biskupa o zarz??- 
dz
uie, by dla w,;zystkich oBmiu klas przy. 
naJmuiej og??le", d wie (I) godziny tygo- 
dniowo (t??. Wl
O nie !iczI\o l'??wnorz
dnyoh 
oddzia????w \V ka??dej kla3ie iedc??. godzio+} 
na. miesi??\c) Ud:6lelano religii. N
tl1r1:l.??llle 
pogto:3oe takiej ,me mo??na. d;,\.wd.?? Wlllry, 
bo zakl'awa.loby tl) na. zbyt niezgra.bne u 
ra,gowisko z religii, z u::Jtaw i z pedagtJgii. 
Obj
w to tylko rozgoryozenia z tego po- 
wodu, ??e dzie(H ka.tolICkie nie maj" na.11ki 
religii w tej samej szkole, w kt??rej izra.e- 
liouy ohlopcy ma.i" o'!obllego DliUO 
Y(Hela 
Pojmuj??;,my, ??e przy obeonym i"Yl:!temie 
wla.dza 
zkolna mo??e l a nawet mU"l nierliz 
stawia6pewne zapory duohownym, al'i UiA 
rozumiemy, dla.ozego miala.by ir:I!_ odmi\wia.?? 
tego! czego si?? sama ustawi??o i wzgl
dy pa 
dagogiczD6 domaga.j??,. Artyku?? b')wlem 14. 
tyto 11. uot. z dOla 2, maj.. l873 brz"'l: 
71K(JtdrJ szko??lJ ludowa, w kt??rej tl.'Jukr1 religii 
wymaga .pr!J.ynajmniej 17 god
in tygodniowo, 
bed.i. miala osobn.
o katechetc. R.c??a s.kol. 
na. krt??jowa. wyz,Daczy mu stolilowni& do za.. 
j???? jego wyna.gt'odt'.enie roczne". Ot???? w 
rzecz.onej ::Jzkole opr??cz zwyklyoh 11 go. 
dz_w religii tygodnioRo (wedlllg planu ro- 
zes??a.nego przez l'ad?? 8zkolnl?? krajow?? w r. 
1875) a
 je.zoze egzorty (2 godziny) Im.j
 
byc h>koye w oddzia??a.oh" r??wnorz
dnyob, 
kt??ryoh jest oztery (pi????), og??lem przeto 
17 (o??mn.iei_) godzin tygodniowo. Nie u- 
lega, przeto kwe-styi, ??e olobny kateoht\ta. 
powinien by?? od ra.zu za.Ul
a.nowa.n'y i zr??. 


wnany 00 do pensyj oraz 00 do stanowiika 
s??u??bowego ze sta??ymi nauczyoielami. 
W rzeczy sa.mej miejsoowe i okr
gow8 
wl.dza ozkoloe z. wzgl??du jodynie na da. 
bro szkcly niojodnokrotnio ju?? w tym wzgl??- 
dZ??e zanosi??y przedstawienia, aletlllm!loCZo- 
no si
 wzgl??damio'dzoz
dno??ci i wy
??wk??, 
te lakoyj religii , pnYP3rda.j????'Jyoh Da 'od- 
dzia??y r??wnorz??dne, nie maina. wci,ga?? 
w rachub
. C
y?? .m!\my temu napraw dl} 
uwierzy??'? A tu?? w takim razie Vi oa.ryw. 
kroju nie byloby a.i jednej (I) .zkoly lu- 
dowej i wydzia??owej, kt??raby mog??a ko- 
rzy.ta?? z pnytoozon.go artykulQ U! C.y?? 
me It.inaczyJoby to robi?? sobie igra.szk
 li 
usta.WOdaWlItWt\ ? 
A przeoiei nie trudno stwierdzi?? fakt",,! 
Przypatrzmy .i
 urz
dowym planom szk??l 
o naj wi
kszej licz
ie kla.s. Siedmioklasowa 
s.kola ludowa ma w !, i II. kla.ie po je- 
dnej a w nast
pnych po 2 gojziny; og??- 
??em 12 godzia religii tygodnia wo. O??mio- 
klasowa szko??a. wydzia??owa. mil mniej Je9z- 
cze bo w I, II,. VI, VII, VIII, po Jednej 
a w trzech tylko ??rodkowych kla,.oh po 
dwie godzin og????em przetl) 11 goizin re- 
ligii tygoduiow.), Cho??by''''y doliczyli do 
tego dwie godziny z
 egzort
 (niewiadolJlo 
dotychcz!l.iI ozy j;3 ra.dll szk(Ilna krajowa 
uznaje) to przecie;; ani jedoa. adtola. nie 
mogla by mi.?? o,obnego kat.chety. Kiedy?? 
wi
o mo??e zajao wypadoilt przewidP.iiany 
prl:ez ustawoda.wstwo, to jest, ??e liozba.. 
godzin religii rloj???? mo??e-lub wynosi?? u&- 
wet wi??oe} ni?? 17 godzin tygJdaiowJ? 
Wtenczas Jedynie, gdv s!
 we??mie w ra.. 
chub
 lekuye w oddzlala'Jh r??wlJ.orz
dDyoh, 
wychodz,\oz fd.k.tu, ??e d
;eci, w p????uiej. 
szyoh la.ta.oh rac:5ej przy bywa. a. nie Ilb.Ywl??. 
! .szkole i?ior??,o za. 'pod
taw
 przeoi_??tn!} 
l1czb
 oddzlar??w N"uorz
dnych z kil
u 
lat. Choe wi??c tego u!ltawodaw.i
wo, by 
lekcye te by??y wlioza.ne i remUneNWao.e 
podobnie jak ohc
, by dla.. odd
i'a????'oV r??,- 
wnorz
dnY,Jh byli O.iObUl nal.lozY\Jiele. D"j. 
my?? prl:
to ka??d
mu 00 mu si
 1131aty, a 
SW?j
 drog" dopilnl1Jmy potem ja.??t n??J??
i- 
??le); by Iillli1ieauie wypelniat swoje obo,.. 
wi,\zki. 
Nil] za'i??d,uiajmy 
i
 ..tymc??a.sowos:oi??" 
ze wzgl??du na. to, ??e szk.ola. wydzia??Jwa. 
tu i owdzie mote by?? zniesiona. Ndojpier w 
bowiem pra
a. pedp.gugiezoawprost si??: o. 
??wiadlJ!:a prz 
t'i\v z()o>!
enlU tych szk???? i 
??'\;da tylko oadauia.. im chara.k.teru wj
 Jej 
pra.lttyczuego , powt??re za.??, "tYlIuza:n 6 
WO???? U taka niepnzwa.la. pr.ze()iez pozost
- 
WI?? Slo ko??y bez nauki religii i bez ka.ta. 
chety tak, ja-k nie pJZwala POz.o
t.&w:?? jaj' 
bez nauki zwy!dycb pr
t)dmiot??W' i bez. 
narl')zycieli. Zrcls.ztl\ gdyby nie po??wi
oe- 
Dle istot Cle ks. M..., sta.1l ta.ki tymozasowe- 

o osierooenia dlitowd.?? by si?? u nas mu. 
818.?? od .18
 03miu. bJ tak d??ug) jU!; 00 
nallDnlel Jest w ka??dym roku po oztery 
oddt\iaty r??,vnorz??flue, a. obeonie pi
ty na... 
wet oddlittl m" hyc u:??tanowlOayl). CliY! 
taka. dtugo
etnia. tymcza.soiVOS?? nie dll.la. 
OZd,SU W??dodzolIl szkolnym do zaradzenia. 
??atwym do przewidzenia. brakom? 
Wypad, upomnie?? si?? o to bezstrouni??, 
bo w obeo dzitiiejl'izego systemu bezwy- 
zna.niowego dl,1ohown.i i lnu zbyt cz.
sto z 
::??.iedowierzaniem spogl%dajl\ na nauozyoiela. 
a wyparlki takie Jak tarnQwski, podkopnj4 
d? reszty op
ni?? ??zkoly. N auozyoiele ch{)a 
Dl' potrzebuJ
 by?? a1ugami duchownych 
to tak??e nie. maj" potr
eby i nie p JVv,nni 


'} J ni w ubieg??ym roku mia.??y 5. 
l!I
yoh odd21ia.??y E'??wnoE'z??dne. 


klas n.a.jnii.. 
(J? R.).
		

/p0003.djvu

			p o G o ??. 


8 


w Pols.. to.zyoz nimi watki. Min??/:rjui' 
te- ,,"a.y, kiedy' t?? kaidego naoozyoiela 
przemawiaj"cego2& reHglj1Jo!ci
.. nwaj.uo 
za.jgoounta., Dzi?? tacy, Kellner , Kehr, 
XeBer, Alleksr, Kehr.m, Ohler itd. lubo 
z ioh pism wieje duch ,g????boko religijny, 
slynftl Jako pierwBzorl!'.:??dne powagi Da polu 
pedagogicznem. OWBzem! pokaztl.??o Bi
, ??e 
i Pesta}Ctz7ti, utywany tak wygodnie za 
tarcz??; bezwyznaniowo??ci, bynajmniej nie 
wykluoz8 ??oi??Jf'jsZE>go wyoho:wania w duo 
chu religijnym, ale nawet gorllcoz8 niem 
i za praktykami relJgijnemi przt>mawia.. 
Nie dajmy?? wi??c (pozostawieniem szk???? 
bez religij) pozor??w do sl??dzenia, .te w 
dtiwnejtrwodze przed okrz)'kami bezreli- 
gijnyrh polityk??w wetrzymujemy t i
 eami 
na drodze' post??pu perlagogiczneg ,i je??eli 
nie s??u??ymy kleryka??om, t{) nie b.d??my 
maryjonetkami w J??ku 9;tE>1l8Z??Wj & celem 
na.zy??h d??!e?? ni.,h b??dzie tylko dobro 
8zkoly!pedagogii i na.rodu. 
Aby religije. mog??a spe??ni?? swe zad,. 
nie w szkole, i aby??'my nie potrr.ebowali 
dla zaradzenia niekarnosci dzieci (Jak, 
austr..niemiecki zjazd Dlluozycieli 'w Wie- 
dniu 5 wrze??nia b. r.) ucieka?? si?? do kar 
cielesnych, poprzyjmy s??uszne ??,dania by 
szko??y, liczniejue mia??y osobnych kate- 
ch.t??w. Ty]ko wtenczao bowiem zdola k.- 
teoheta przygotowa?? si?? nale??ycie na. lek
 
cY?? religii l ucz??:szcza?? regularnie do szko. 
ly. Opr??cz tego, jak og??l nauozJeieli przy 
znaje, konieoznelll jestzD8Czne pomnota. 
nie godzin -religii, bo w obecnych warun. 
kach niepodobna zBchowa6 cil\g??o8:ci nauki 
a ,co g
rsza, nie motn!L Z&st??sowa?? no- 
wszej! przyst??pniejszej a]e i d??u??szej me. 
wdy., Po
no??eniegodzin rO,zstrzygnie sa- 
mo ,przez si?? kwesty?? art 14., a jest tam 
konieczniejsze, bo zadaniem religii w !:!:zko 
le powinno - by??: nie prze!3ta.wa??na sa- 
. mych formu??kach katechetymtcycb, ale u 
trwalf\??J woI-
 i wnika?? w serce. Mo??e'byo, 
t. wypadek tarnowski d. okazy?? do szcz.- 
rego zaj??oia si
 tll sprAwi??, & oieszy??oby 
to z pewnQ??ci?? lH\Uczycieli. gdyby wbdze 
8zkolne jak najpr
dzej. i to z wlBsnej lni- 
oyatywy rzeoz t?? zakonezy??y, przez topue-_ 
QIWn1kom now!izego sZKolniotwa nastr??cza. 
j,c, si
 bro?? z r??ki wytr
cily i ckazy
 do 
drB??liwych mot.. ioterp.laoyi n.nn??/y. - 
W kotdym razie jest nad cz.m pomy??le??, 
a do dobrego za??atwienia wiele bezstron- 
naBoi, zimnej krwi i energd potrzeba. Nie 
przeSIIdzajmy z g??ry oprawy wed??ng tego, 
c
y J' klerykalny, czy liberalny popiera, 
ale roztrzl\sajmy wszystko przedmiotowo i 
miejmy ty1.ko wychowAnie dzieci na oku. 
a"W??WOZaR z pewno??ci" ratllicy wypadek 
tarnowski zD8Jdzie szybkie i slU8zne za??a- 
twienie i wi??cej ju?? nigdzie sj?? nie po- 
wt??rzy. 


w O J N A. 


Bnckl., Lecky i inni ??ywili t?? nadziej??, 
je wojna "raz z swoj" niilzcz??c??izgubnl\ 
piJt
gl\ przez DOWI!JZ" cywilizacYII: calkowi- 
cie z. konieczno??ci usuni??ta z08t&nie. Atoli 
cbecne napr
??ione stos1Jnki i pomno??enie 
8_ily zbrojnej mimo, og??]nego . zapewniania 
mooarstw o trwalyIU .pokoju nie, zdaj, ai?? 
.azde.niem'po,pl'$??dJ}ie
. prze xn IJwia6._, B
 

 wi??oej, ws.elk
 podobn. nadzieja b
dzie 
tak d!bgo li tylko zlnd.eniemmarnom, j.k 
dIngo nio' zoetanie ntorowana d'??"?ga 110 n. 
ete.nowienia"j;,d??1.lI"'cJ.mi
dzyuarOdowego , 


uajwytnego trybnnaln, odd.neRO w. ab. 
solu tn
 pot
g<;, kt??ryby. w w ypadkaeh 1''' 
wnych m??g?? roestrzyga?? sprawy z .bez.. 
wIgl
dl)YDJ .knlk.em. 
N18 b??d??c n
wet I.wo]eDl1ikieD.l wojny, 
wolno 'twlerd$i?? t te podobnie Jak ??mier?? 
samB, tak samo iwojoR krwa.wa jest ni
 
tylko symptomem konIecznym niepokona. 
nego egoizmu narod??w, ale i biczem za- 
r??wno na wyrodne i przegni??e masy spo. 
??ecze??11twa. I to nie tylko tak zwana ..??wi??ta 
wojup,"za zdeptAne i bezprawDIe narusza. 
ne prawa, je??eli takie pomi??dzy grzesz??c?? 
lndzko??cl?? j..Mze oi?? zuajduj
, ale ka??da 
inna wojna. za pa.wn" uprawnion?? polityoznl\- 
lub uarodowl\ ide??. musi by?? prze,niesiona 
nad zgDl??y pok??j! jaki si?? wczasie sta.gna- 
cyi og??lDych w historyi narod??w objawia. 
MImoto jednak Je8t i pozostanie Da za- 
WBZa wojn!L ze wszystkiemi iiwemi przy- 
gotowaniami i skutkami, straszn?? i oi??zkt} 
dol
 i owe m z??em, kt??re podobnie ja.k i 
??mier?? ci????y Da ludzko??oi grzesznej jako 
zasluione pneklenstwo. Sam ogrom zni 
szczanych ??ywio????w ??ycia zdolny(:h, morze 
przeJanej krwi, niezliczIJDa liozba. pokf\]e. 
czoDycb i pora.nionyoh;- dalej obowi,\zek 
s??u??enia w wojsku, kt??ry tyei"ce f??p)'cha 
zabranego toru ??ycia, ol??tkit'l poda.tki, u- 
bytek si?? roboczychj wszystko to dosadnie 
IDalujf", jak wielkiem dla spo??ecze??stwa lu. 
dzkiego z??em jest wojna. 
Kogo?? pOC1
gn..?? na przyklad do odpo- 
wiedzialno??ci za to, ??e w wojna.ch za oza 
s??w rzeozypospoJitej francuskieJ i -cesarstwa 
t. j, od r. 1792 do 1815 zgin??lo p??lszosta 
miliona ludzi t. j. co roku przeci??tnie 240 
tys
??CYi alb
 te w cz
sie 
i
dmio]
tniej 
wOjny "za 0JC'zyzn??" zgm??lo 64
 tysll\Ce? 
Czy?? NapcleOn i Frydryk Wielki s, owy 
mi katawi! kt??rych na.le??y o ??w olbrzymi 
rozlew krwi oskarty?? ? Czy?? moie nie ra- 
czej owe zbiorowe oeoby, kt??re my naro- 
da.mi i pa.??stwami zowiemy, zbroczy??y rol??: 
sw??. krwi!} w celu przeprowadz
Dia i prze 
parcia. swoiuh idei? O
e bowiem gwa??to- 
wne chara.ktery i historyczlJe osobIsto??ci, 
kt??re umia??y duohem swym wyzyska6 
polityc
ne eto8unku r by??y t)lko organami, 
przez kt??re zbiorowe oliloby sprawy i m. 
teresa swe prz???'prowadzi?? si
 stara??y. Nie 
j.dnostk. s?? tyranami, kt??roy wojny wy- 
daj", ele ta tyrania, kryje si?? w umys??ach 
narod??w, a ujawJlia w bohateraoh lub ty' 
ranach Ind??w, 
W wojuie r. 1870 i 1871 zgin
??o Fran. 
OUZ??W J.39 tysi??oy; Prnsak??w 30.124, Sa.- 
s??w 2.490, Heose??czyk??w 1.070, Bawarczy' 
k??w 4,886, Wiirtembergozyk??w 1.153, Ba. 
d,??czyk??w 1070; czyli pa??stwo prnskie 
straci lo 40.743 m
????w, a doliczywszy 4,009 
zaginionych, zgin????o z. ca??ej armii obliczo- 
neJ na 
OO tJsi
cy lD??ta 44752 os??b, Zra- 
uiony,.h z.?? bylo 112336 o.??b, 
Je??eli si
 ZWB??Y na te olbrzymie cyfry 
zabitych, pora.nionyc??.1 i pokaleczonych we 
wojnie, na te przykro??ci i trudy, jakich 
tam doznaj", na. te lzyi n??dze 
ozostalej 
w domu rodziny; dalej D8 owe najnowsze 
wynalazki palnej broni ku temu celowi 
aby bli??niego j.knaj??atwiej i najpr
dzsj 
tycia. pozba.wi??; na' te cif!g??e zawi??ci na- 
rod??w;- czy. motua marzy?? o tem, I:e ua. 
dejdzis kiedy. w przysz??o.ci chwila og??J- 
nego: pokoj1J, ohwila, w kt??rej miecze na 
I.mi.... przeknwa?? h
d??? Jak nawet mo- 
??na my.lo?? o uataniu woj.
, j.k d??ngo fa. 
ktem dokonanym jest to, ??e Europa ??ywi 
s
..?? xni1ion??w ??olni,??r.. do wojny goto- 
wogo, A ile ma z \.ego korzy??ci? Rozpa. 


tr.my, si??. Lioo40.plUf}Za rohotnika dzion- 
nie 50 ot., toarmiBenl'l>pejska, gdyby by??a 
rozpn.zozon" zarobilaby dzienn.. p??lozwar. 
ta miliona zlr_ Dodajmy do tegoko.zta n. 
trzymania_ :to??Dierza,. 
obaczymy, ,ja.lLi to. 
oi????ar nar9dydobrowolnie uasiebie nalo.. 
tyly; podczas gdy na cele o??wiaty ledwio. 
wydaje ca??a Europa. rocznie 160 milion??w 
ma.rek, a wi??o ledwo pi
ty procent sumy 
na wojsko z??oiont!j. 
Przypatrzmy si?? dalej, jak to progre- 
syjnie wzrasta liozba wojska w poszczeg??l- 
nych pa??stwacb: 
Armia czynna: 
krn.je L roku 185.6 roku 1874 
Niemcy 836.BOO 1.261.160 
Fra.ncya. ??40.500 977.600 
W??ochy JH7.650 605.200 
Au&tr,}'a 684.400 856.980 
R08ya 1,2!4.150 1.519.BlO 
AngJia. 245.800 478.820 
A zwa??ywB$Y, i?? najwi??cej we wojsku 
szerzy si?? ni
moralna????, zakdme choroby, 
samob??jstwa, mo??na pozna?? owo. dobro- 
dziej.two, do jakiego d?????? Prnsy, aby caly 
nar??d stal pod broni?? (V olk iu W.ffon). 


U:......e:r__ 


Po??udniow?? Europa od lat trzech nie. 
pokajana jf'st s??abo??CI", epidemiczDf!o "cho- 
ler??;".' Pustoszy??a ona kraje najbArdziej D& 
po??udnie wysuni??te j!Lk W??oohy, Fr!LDoy., 
a w b. r. dotar??a ju?? w granice pa??stwa.- 
austryackiego, a w szczegolno??oi nawiedzila. 
stoJic?? W??gier: Buda-Paszt, gdzie przybra. 
la jn?? epidemiczny obarakter. Wedlng o- 
8ta.tnioh wie??oi w B1Jda-Peszcie mia??a ta 
s??.bo???? jnt wygasn
??, jak r??wnie?? i Rj.ce, 
natomiast ukazala 81?? znowu w Segedynie. 
Nil. przyj??cie tak niemi??ego g080ia pa??... 
stwo i gmmy ll??ywajf?? rozmaitych przeciw 
??rodk??w, aby w razie jego niepo??l!??:danego po- 
jawienia si??, m??c si
 broni6, a jak mo??ua 
naj pr??dzej pozby?? onego -I miasto nasze 
r??wniet zosta??.o zaniepokojone, wie'oiami 
z za Karpat, a zaniepokojone tem bardziej, 
te oholera znalazlaby tu - grunt bardzo dla 
siebie dobry, szczeg??lcie w dzielnicaoh 
i:yd??wskich, kt??re mimo stJtra?? i napomi.. 
na?? Zwierzohno??ci i Magistratu oi.gle. 
przedst,awiaj??, ob:??:'&z D8j
i??kBzego zanie- 
ozyszczenia, niechlujstwa, ka??u; itp.-Dla- 
tego te?? komisya sanitarna na posiedzeniu 
dnia 28 wne??nia powzi????a 00 nastl}puje: 
W obeo niewygaslej epidemioznej cho- 
lery w Peszoie i innych miejs.cowo??oiaola. 
i ;st??d powstajf!cej uzasadnionejqbawy, ??e 
choroha ta przy oproyj.j????ych ??r??dkach 
komunikacyjnych, pomimo istniej'loych 
prz8strzegawczych przepis??w post??powania. 
??atwo w tutej
ze okolioe.j do miasta nt\
 
szego przyw}eozon??\ by?? mo??e, kODli8Y
 
8&nitarna na posiedzeniu duia 28go wrze??uia 
1886 Vi celu powstrzymania szt!rzenia si?? 
tej kl??ski uchwali??a wprowadz??"nie w tyoie 
??rodk??w zaradozych 8zC'zflg??lniej nast??pu4 
j??cycb: 
1) Sta.ranne ozyszczenie i utr:??;ymywa- 
nie w porz??dku studzien celem uzyska.nia 
ozystej i zdrowej wody do pioia i goto- 
waoiapotraw. 
2, Utrzymywanie jak najwi
kozej czy- 
stoioiw mieszk"uiaoh, wylawaoh kuchen- 
nych, wychodkaoh, dzi.dzi??oach, rynszto. 
kach i innyc,h cz
??ciach sk??adowyoh qboj.6 
mieezkolnyoh, gdy t do??wiadczenie' wyka_ 
zalo,*e utrzymyw??,nie ozysto??ci 'powiet!!.-
		

/p0004.djvu

			?? 


p o G (} N. 


... mie..kaniach i obej??oiach niew,tpliwy 
??rodek ochronny prze..w tej kl??sce stanowI. 
aj Staranne de.infekwioza 
i MOJ??eB.a:R,nbllla,- V, PogwIzd??w I Kan. 
ta.r??wka: dra W??odzimierza Sko'1lro??skiego, 
Wilhelma Serednickiego i Wawrzy??ca Wi- 
iniowskiego. - VI. Zablocie i Terlik??wka: 
dra Henryka Kowalsk,ego, dra Bromborga, 
Toofila Adamskiego i Wolfa .EUenda. 
Powy??ej wyszczeg??lnienieni pp. dokto- 
rowie i delegaci 81\ wi
o wyznac
eni ?O 

zuwani8, czy wykonane ??l\ ??rodki bezpIe 
cze??8twa, a katdy obywatal, w
a.??ClClel 
realno??ci, mieszkaniec 1 kto
olw1ekbf\d??i 
obol?? i??.zany ja8t Z&!:Ito8owa?? 81
 do za.rzf\- 
dze?? tych Pan??w, " . 
W razie dostrze??t>nta. opIeszalo??Ol w??a
 
i??cioieli dom??w odpowiadaiELoyCh za siebie 
i swy"h lokator??w zawiadomioDl\ y;ostania l 
policya przez pp, delegat??w, 
t??r& potrze. 
bne ozynno??oi na. koszt w??a??cICIelI dom??w 
bezw??ocznie wykODfI.. . 
Magistrat ze 8weJ s
rony .r:a
Z??\dZl
 .u- 
trzymanie w ozystO??CI studzIen,. mlelBI) 
publioznych i. desmfekcyouow8.m& U1IC, 
plac??w, szk????, ,??ciek??w i kana????w publi. 
cznyoh. 


Gremium chrze??cia??skich kupc??w 
przemys??owc??w we Lwowie: 


Otwarte przez zarzl\d tego stawarzy- 
????Zeni&, W my??l uohwa.ly zesz??orooz
ego 
zjazdu kupc??w i przemyslowc??w, bturo 
intormBoyjo.o-statystyczne dla spra.w prze. 
mys??u I handlu! udziela.. bezplatnie wszel- 
kich w tym kierunku mc??liwych obja??nie??. 
Celem te.go biura.jest ula.twl8.??spe??nia 
nie zadania Towarzystwa. Gremium cbrze
 
??cia??
kich kupo??w i przemyslowc??w oraz 
oIuiy?? dla wygody tak czlonk??w tego?? 
jak i niecz??puk??w. Zarz/id .Btowarz
SZelllfl, 
pro,i uprzejmIe oBcby p
z
chylne Jego u. 
si??owaniom oko??o pOdDI8s1ema w kraJI.l 
naszym narodowego ha.ndlu i prze
Y8Iu, 
aby zechoialy n8.d8yl
6 . do rzec
one
o 
biuTa. r????ine szczeg????y 1 wJ??1omo??m, kto- 
ryoh zbieranie lub rozszerZ8Dl6 mate by?? 
pc??yteczn.m b
d?? to dla interesu poje. 
dynozych kupc??w i przemys??owc??w, b??d?? 
te! dla og??lnei spra.wy przez Towarzystwo 
podj??tej lm bardziej ZB?? biuro to og??lnio 
popieranem zostanie, "tem wi
k
ze te?? u
 
oUngi po.
dane oddawa?? b??dzIe magio, 
ldJe:O\f,i si?? ouo 'w kanoelaryJ "GremiUm 


.h"""??cija??Bkioh kupc??w i przemya??......??w 
wo Lwow.e, Frzy ulicy Tryhu"al.kiej I. L 
na I.. pi??trze, 1:\ otwarte jest w kudy d.r.ie.6 
powszedaiod g. 9 z raDa do l z popo??u- 
dnia. Dnia 28 z. m. odby??o Bi?? w tej.e 
kanoelar,yi p08iedz
nie zarz"dQ Towarzy
 
atw&, 1:\ sprawy wa??niejsze. ua niem Za??a- 
twione Sil nast??polllce: 
a) Wys??oClhano sprawozdaDia z wycie.. 
czki do 'Czernioweic, przy kt??rem zdano 
8praw
 z odniesioDE'go wra??eaia z agl"da- 
nla tamtejszej wystawy przemys??owej, z 
uwag" ??. jakkolwIek przywykli??my awoje 
za malo cenie to jednak wyroby U88ze na 
tej wystawie, w pOr??Wn!??>D1U z ionami, re 
prezentnj??'a:.Bi
 bardzo dobrze. Zaznac.zooo 
przytem, J?? jest ooraz wldcczniejszem, te 
pod wzgl??dem przemys??u w wj.elu rzecz
o
 
odpowiedzle?? mo??emy na.\Vet naJ wybrednleJ- 
s.ym wymagaDlom, a gdyby tylko og??l 
publlozno??oi zechcia?? popiefao nale??yoie 
nasz przemysl rod3inoYI to m??g??by on 
wkr??tce znakomioie si
 rozwin????. 
b) W obea zapowiedzianej 08 rok przy
 
sz??y wystawy przemYF??owej w KrakovVl8 1 
wyratono ??e "GremIUm chrze??oija??skich 
kupc??w i przemys??owc??w sprawi?? tej wy. 
stawy gorliwe zaj???? si?? powinno. 
c) Z8.l'ItaD&wiano si?? nad wnioskami do 
zmiany statutu Towa.rzystwa, jakie m
j4 
by?? przed??o??one na. Walnem Zgromadz6
 
UlU. 
Uchwalono odby?? Walne Zgromadzenie 
Towa.nystwa d. 
4pa??dzierfilka. br. o g. 
3 popo??udniu we Lwowie-. 
e) Przyj??to do Towarzystwa 3 nowych 
cz??onk??w. 


I{orespoudeueyp. 


Wiede?? dnia 8 paidziernika. 
(J,) Wezwaoy przez szanown
 RedBkcy?? 
do posc??aDia (}d C:l.8Sn do czasu wiad??..mo??Cl 
z Wiednia ch??tnie podejmuj?? si?? tej pracy, 
chocia?? mi wiadomo jejoJt, te w pierwszym 
czasie b??d?? mia?? z niekl??remi trudno??ciami 
do walczenia. Pi
zl\c bowiem od czasu do 
czasu Ido dziennik??w krajowytb j zw)'klem 
swobodnie pisac, ?? jeszcze si
 ani razu nie 
zdaI'zy??o, aby jaki?? dziennik wskutek mych 
artyku????w lub b orespondeucyi zostn?? skon 
flskowany, ale u Was w Jfarnowie pono?? 
c, k. prokuraturya bardzo ??ci??le pl'zestrzega 
ustaw??. 
R??wtiid nie ma??eJ k??opotD sprawi mi 
krbtkie a przedmiotowe streszczenie bid??- 
cycb wypadk??w, jak to dawcy Waaz Bza. 
Downy korespondent a m??j poprzednik. do- 
tY(Jbczas zr??cznie to cZJ'Qil. \Ja do dawnego 
korespondenta Waszego, to JU?? musicie mi 
w,ybac7..)'c, ??e z jego kODserwat)'wnymi po. 
gl??dami si?? nie zgadzam. nie pojmuj
 bo. 
wiem, jak m??g?? naprzyk??ad w ostatnim li??cie 
z 29 wrzeAuiaoapisa??, te "R1\dzie pa??Btwa 
jest ustawami ,abronione zajmywa?? si?? po 
lityk??. zagraniczn??". Pnecie?? sejm w??giersk.i 
uie jest niczem wi??cej jak Rada Panslwa 
Przedlitawii, a prze(.\ie?? tam 'I.araz po zebra- 
nin siC; sejmu posypa??y si?? liczne interpela, 
cye co do Bprawy w.ebodniej (bnl!:"skiej), 
3 minil'lter Titlza by?? zmuszony dac ".W'. imie
 
nin rz??du wyezerpuj??c2?? odpowiedt' na .te 
interpelacye. Zreszt?? i n na8, W naszym 
parlamencie Diem!ecki klub 3araz na I,ier. 
ws'zem posiedzeniu wyst??80wa?? zapytanie do 
rz??du co do Bojunu austryaclto-niemieekiego 
i wla??"ie d.i?? prezyd6ll?? miniotr??w br. T..f. 


fed.1 w pelnejhbie cnapakajaj.,??...??po. 
wied??. S,aoo...y m??j poprzednik .??bo siO 
zatem myli?? tWlerd"o, '0 bbie pOB????.. j.at 
uBtawa..i sabronione zajmywaaie si?? _polity- 
k, zagraoiczol\., albo podziela zdanie .gali. 
cyil!kieb w??adlo rz??dow,reb. k.t??re oHiwjem 
jot na mocy jakiej ustawy; 'Zabroni??y pos??owi 
Lewakowskiemu m??wi?? oa "gromadzeniu 
wybure??w ??wowekicb o polityce zagranicznej 
a nawet i o poljty
e wewn??trznej, bo komi- 
sarz rz??dowy uie pozwala?? pos??owi Lewa- 
kowskieml1 m??wi?? D smulnej doli oitszycb 
urz??dnik??w paIi8hvowycb, SzaDOWO)' Was. 
dawDykorespondeot widocznie oiezagll??da?? 
do ustaw. jak to niestety w Galir.yi w ogl'??. 
la si?? dzi.je, A zdaloby Bi?? przecie., aby 
mie8Zczanin i rolnik cz????ciej do. ustawy za. 
gl??dali i oa podstawia t}'ch??o bronili swych 
praw wytrwale et y to w obec prywatnych 
os??b, czy nawet w ol..lee pojedynczych orga
 
n??w w??ad:6Y, bo i te w zast??sowaniu ulttaw 
mog??, si?? myl?? i nieraz rz.eezywi??eie siC) 
m)'l?? S1.800WOY m??j poprzedoik godd siV 
widocznie Doli przys??;lwie niemieckie "Gs- 
wobnbeit bricbt Recbt" (8 to .z8J}atrywanie 
dzieli niestety o nas w Galicyi bardl.o wie- 
??u) i ??
 "Gewobubeit" w??ad
 gdicyjsKicb. 
UWa??a Z8 nstaN?? ob()wi
p.uj??c?? ca???? monar... 
cbiJl??.. chocia?? w rzec??l:ywisto??ci tak uie jest. 
W nbieg??ym t)'godniu t.k hba posl??w 
jak i Ko??o po??skie mia??y dwa posie(heuia. 
Na posiedzeniu dnia 5 bm. hba poal??w zaj- 
mowala si?? ustaw?? o ulgach przy egl.eku.. 
cyacb, Ustawa ta wniesiona puez rz"d ma 
swoje dobre i z??e strony. Bierze ona bowiem 
dlu??uik??w w obron?? pneciw wienycielow t 
ozaacl.aj,c przedmioty, ua ktorycb egloek.u. 
cyi nie 'WO??Da prowadzi??. Przez t?? ustaw, 
ObM si?? zapobiedz niszczenie biednych k??a8 
J)rzez oiesumienoycb a bel.wl.gh;daych wi
... 
nycieli
 UstawA t
 jednak nie st0-8l1je 8i
 
do znleglo??oi ()Qdatkowycb, co w??a??nie wy
 
t)'ka?? prawdziwy zaBt??pea ludu Dr. Kro- 
nawetter. 


l'os.1 ten z tutejnej VII! d,iel"ic)' Jo.ef- 
stadt podai??e??, ??e nieraz d??u??nik nieebce pla. 
cie czynszu w??a??cicielowi doma, ??e d??utui. 
kowi temu wed??ug nowej u"??tawy :Jic b
dzi8 
mo??na faotowa?? meble, p'ldDtaS gdy w??a. 
??ciciel domu (wierzyciel) mimo to bl(dtie mn
 
Bial placi?? podatek docbcdowy z docbodu 
kt??rego w rzeozywisto??ci Da mocy nowej o. 
stawy nie bl(dzie mia??. Stawia?? zatem .sluiJZo, 
poprawk??, aby w takich razacb odpi
ywBno 
takiemu wierzycielowi podatki. Wnio'!lek teD, 
r06umie si??, nie 
ostll.?? przez wiVksl.O??6 !zbo- 
w, przyj??ty. 
Na dzisiejszem posiedzeniu Izby wystosowa?? 
dr, Weitlo.. Cz klobu uiemio.kiego) intorpo. 
LicYI?? w sprawie 8zwindJu prlY asenterunkacb, 
a mianowicie z Jlowodll odbytego przed 
dwoma tygodnIami procesu przeciw niejakie.. 
mU He??erowi o oszustwo. Heller 'bowiem 
twierdzi??, te brai (Id pojedynczycb oe??b pie. 
ni??dze j dawal je w)'sokiw fUo&cyooaryu8Z0m 
wojdkowym celem uwolnienia zdrowych po. 
pisowyeb od wojska. Prokuratorya tem.1l oie- 
cheia.??a wierzy??, iwierdzi??a J ??e w Anstryi tn 
niemo:??.ebne, ??e lekarz.e wojskowi nie bior, 
.,??apowego" I te zatem HeJler k??amie, te po- 
prostu o8Zukiw.??inler..owanyob i .am oba.
		

/p0005.djvu

			p o G o N. 


5. 


-???? '., "
,, ',N_iecki lIlabwidoczuie uie 
f>"pel??ie'd'Zffif1 'uvatTyWMIia .prokura??oryi, bo 
ebocid nie ulega w
lpliwrll!cj,te Heler by?? 
??osznstem,to m)'lm.klub niemiecki, te pn.e- 
"je?? i troch?? I'rawdy _ w swych zeznaniacb 
Heller m??wi??. Dla tego te?? wystORowa?? in- 
terpclacY??\. Na d??isiej8Z)'m posiedzeniu odpo- 
wiada?? oot br. Taaffe na interpelacy?? co do 
floju8zn aU8trY8cko niemieckiego. Mmister za- 
.pewni??, te RojU81. ten jest niezachwiany; choeid 
oka??rly przeciet z oSfatnich wypadk??w w Bnl- 
gary; w to w??tpi. Wi??k..o???? "by przyj????a o. 
:??wiadczenie Taaf1cgo do wiadumo??ci. . 
Na
l??pi?? Jlotem pon??dek dzienny, a mia- 
nowicie ????dsBie 1'2il}du udzielania dodatko- 
wego kred),tu 5 milum??w dla kolei pa??stwo.:- 
w
'ch. Sprawa to bal'd'w ciekawa, gdy?? stoj 
w zwi??zku z [lasz?? "traD8wers.a??k??" i af
r3, 
_Kodowski, SCb"N8rZ, LB.nderbauk, ale o tern 
Il????oiC"j napisz?? obszemie. 
W kole pnhldern t.ocz)'??y si?? na niedziel. 
nJm i czwartkowym po
iedzeoiu sprawy "0 
zabe1.pieczeniu robotnik??w na" wypadek ('ho- 
rolJy. Panowie Abranamowicz. Ctajkowski 
W??ad, i inni byli zdania, aby wintereMie 
w??a??cicieli d??br z tej uotawy wyj??to robo- 
tnik??w przy_ gospodarstwach. rolnych; lub 
Aby przyn????jmniej ustaw?? na kilka lat prl.e. 
wlec
(Jno. W Kultl jeszcze nie przedyskuto. 
wano calej us??awy, i dla tego na teru wstrzy" 
.Ii1IJj?? si9 od obszerniejszego omawiania tej 
8prawy" Na uiedzielnem posiedzeniu Ko??a 
eta??u si?? jeszcze co?? nadz.wyczajnego. Da.wD)' 
zwolennik party i r2??dz
cej w Galicyi, psn 
Smarzewski, zrazi?? sobie jako?? wi??kszo???? 
!Ko??a, dla tego, ???? w zesz??ej seryi w)'stl\pil 
Ilu.eeiw defraudacyom c??owym pr7)' wpro. 
wadzaniu nafty rosyjskiej. Poniewat broni,,, 
20ao)' wniosek Sue8sa, po??rednio w)'st??.pil 
1a.kic przeciw ministl'owi Dunajew8kie'ml??, 
.{I??R tego zosta?? przez wi
k8'tO???? Ko??a. wy- 
fZU{'ODJffi z komisyi parlament.arnej (siedmna. 
8t??wki) a \:V miejsce jego \\ ybraoy 
l'8ta?? 
iBenoe, bie-t??gi pono?? p{]lityk. Tak to u. 
wSZE"! bywa, wi??kszo????: Ko??a nie, cierpi samo, 
dzielnego zdania i ze swymj przeciwDlkami 
bezw1gl??doie si?? obebodzi. W obeo tego, tru. 
dno Rpodziew_a?? si?? jakjc??u
 rezultat??w doda- 
tnich dla kraju pn.y takiej polityce Kola. 


Kronika miejscowa i zamiejscowa 
Ta??'n??to, dnia 9 paJdziernika . 
Konftskata. Pierwszy nak??ad niniejsze. 
,go numeru skonfiskowa??a. o. k. Prokuratorya 
Pa??stwa za artyka?? wst??pny pod tytu??em "Chry- 
:st'yanizw i masoneria", dalej za ust??p z kora. 
"SpOndelloyi wiede??skiej i ust??p kronikarski o 
-:zacbowaniu' si?? wobec publicznych obrz??d??w 
religiju,ycb. Zarz
dzili??my nak??ad drugt z opU. 
:Szczeniem inkryminowanyoh ust
p??w i takowy 
P. T. Czytelnikom rozsy??amy prosz??c o wyba.. 
-czenie ZB. zw??ok??. 
Konfiskata. Nr. 19. "Unii" z dnia 3 bm. 
8ko[lfi3
OW6??a ck. ProkurRtorya Pa??stwa za u. 
8t
p z 
oreflpondencyi krakowskiej. Nr. ten" UD,ii u 
wyazed?? w drugim naklsdzie z opuszczeniem 
.inkl'yminowanego U8t
pu i rozl'Is??any zosta?? Pre- 
numeratorom w Jlotliedzia??ek wiecz??r, 
Na posad?? prezydenta s??du kl.ajowego w 
Krakowie 'W proponow??lnem t.ernie, postawieni 
zOf;tl}!i pp. J??z.",f Jasi??ski l pcse?? do Uftdy p.????- 
.stW8, RyuBrd Z??wR.d2ki, prezydent s??du obwo 
(Jowt'go w Tarnowie i p. Krynicki prezydent 
-s??du obwodo'lu'go w 'rarnopulu. 
Mianowania. Profesor przy drugiem pau- 
.hvowem ginmazyum we Lwowie, dr. Fraod.. 
f??Uk' G'rzegbierania dl??o??sz
g') fon... 
,dus&u na odziez i obuwie ubogiej m??odlieiy, 
urz??d
ic! w pierwszycb dlliach listopAda r, b. 
tombole, a do Zll.i??l
ia si?? t?? spraw?? uprosi?? c. k. In 
8pektol'8 Mzk??l W go. 
'r. N owicklego t onz u??on... 
k??w z Wydzi??lu i os??l) z poza teg????. 
Wypadek. We wtorek dnia 5. bm. spad?? 
odlam dach??wki :to przyporku ko??ciu??a. kate- 
dralneg-u nil g??ow?? p
wnej dziewuynki z kla- 
sy III. szkoly wyd??. i, pl'ze.dJtiul'8Wiwszy jej 
kapelusz uczyni?? szram?? Uli. g??{)wie. Pan bur- 
mistu, zll.will.dom,nny n tym wypadku poleci?? 
nakrycie przyprJrk??w pon!lprawi8??. 
Zachowanie si?? wielu os??b ??wl..szc:r.a Izrae- 
lit6w podczas publicznj.chfu!1kcyj ko??cieloyeb 
j
8t u nas tl??go rodzllju, h od da"QII ju
 zwr??.' 
cn uwag?? katdegu widza. Nie m??wimy jlJ.
 l) 
pogrzebach katolickidl. bo IUlwet w czasie uro, 
ozystycb PI"OC6syj cRlt'l grorlllczyto przecho. 
dni??w czy widz??w (nietylko Izraelit??w ale n..- 
WiJt wojskowych) uie UWH??ltj?? za st??SQWn9 od.. 
krl.
 gl.u"-Y' A pUtJci
:??., w??!
??ug 
. 303. lut. 
karnej z 27. mf??ja J 852 niew1a??ciwe t'\kie i 
gor8z??!!6 z4rhowa.nie si?? surowo jest uk8Z!1ne 
i podpAdlL co nAjmniej kuze ??L:islt'go arosIt... 
00:1 jedneg{} do 8
(,tbu miesi??cy! 
J ak p()jmowR
 n 
??t'ty s??owa. rzeczonej usta- 
wy tl??m&.czI?? najt.'piej nast??puj??"e del'pye uj. 
wybzego trybulllI.??u. 

. 303. 1) S??owa "funkcye religijne" ozua" 
('.zaj?? nietylku funJ(,cye S charakterem sakrQ- 
mentalnym (np." ZluJl'fltrywJl.oio chorych przez 
ksi????y, dup. J??
d,), al", tak??e wszystkie w o... 
g??le akty j ur:.>.:??dzeniR, kt??re wed??ug Jiturgii 
oono??nego stuwarzyszenla religijoego "s?? wyra. 
..em wZl:ijemnego zbl1dowania... i czci nRjwyt.- 
Bzej litoty. Nltle
y tu r??wnie?? katechizacy", 
(15 maja 1883, I. 3272), 
2) Pogrzeb katolicki nale??y UWkt
?? jako 
publiczn?? fnnken! religijn??, kt??rA si?? kOliczy 
zwyh.l?? modlitw?? nad grobem. C'ynuo??e n'li... 
gijua fllukcyoouj??cngo kaplarut. ko??czy si
 do. 
pieru, gdy... zloty urz??duwy str??j ko??cielny. 
(4 kw;.'.ia 1879, I. 1341), 
3) Z'u!??dzellie tych, kt??rzy POdCZAS pubU- 
czn}'cb funkcyj religijnych ??wiadomie z
t'h'lw8Ii 
ai?? niew??s4ciwio w spos??b mog??ey 7gor8Z)
 in. 
nych, jest usprawiedl:wioD6 uawet w??wcllal??, 
gdy nie '1'1" dowodu, ??e dQtycz??cy cbcia?? obra. 
zi?? ko??ci????, oru. _lubo zgorszenie uie dotyka 
wprost zaj??tych funkcJ??. (21 eZ6rwca. 1880 r. 
I. 403:1). 
4) Prz)'st1 wanie Mi?? do ko??cie??nf'j prf1CPBBJ'?? 
, ustawic,nie nakryt?? glow?? jest ,'I??l'bowa. 
niem niew??lu,ciwem IDQg'cem d"?? dlugim zgor 
8z6nie, bez wzgl??du OH. roligijuf' wyznunia 
winnegO). (23 grudnia 1881. 1. 11612). 
PozwQlili??mysobie pnetl??maczy?? Iliekt??rft 
i' deeyzyj najw. trybumilu, aby z\??l'??eid uW.ag
 
",-??ad I miejlcowyeb . w szczegd??riosr.i organ??w 
policyjnych na pO??r
eb
 eoergiczoit>jeaegu po.. 
8t
powani. w tej mierl8.
		

/p0006.djvu

			G 


Nie miwno 
n.
mJ, 

 dU,rbowlJi! w??adaekatolickie- :(11. 'mi??ej 
,-go
Y,'ZDoazll wllzYilHco cie.rpliwie i I!ze??uij?? d 

!,u, 8
(IlO przez si?? ustanie, IIle s??dzimy, ze 
J.
ho rzecz?? w??"dz powalanych do czuwania 
I)hd, porz'??dkiero jmblicznyUl, aby staDOW{'ZO po- 
1,01y??y tam?? tak niewlil8riwemn i niemal wy- 
??y,
aj??ccn.m zachowaniu. Wzajemne ??cis??A po
 
ua

wanie wszystkich religij, i wszy??tkieh 
WAr
tW' to jedua, z g1??wnych podwAlin harmu a 
on spo1ecznej, kt??r??!j nikt beze. 0)8 pOwsta??. w Kielcach. B??dzie ono co. 
dzit'l1nf', p'D
wi
CODe epl'awomekoDomic??nym i 
halidlowyp). 


p O o. O ](r. 


Gmina ??wiloza noisi ait z zami"rem lIRku. 
pienia obszar??w dworskich ??wil
zYlw??A8??o??ei. 

. Mendla Kul??llka, kt??ra. wystawJona jest uA., 
I
C!tRCy??, filaj4c?? odby?? si'O w 

ulo.ie . w 8??. 
ilzle obwoduwym dnia 28 bm. Byloby. to blIrdzo 
chwl:IJ.ebnem. 
Praga. lItalica kr??lestwA Czeskiego, ma we. 
dlug t18tatllichoblicze?? -242 tysi??.ce mieszkali. 
c??w osia.d??ycbw su??ciu dzielnicacb: ,A??tatadt 
NftU8tadt, Kleinseite, Hradsch;n J()8('f
8tadtt 
S . ?? " 
mil' ww. Prag?? zamieszkuje cztery cz??8
i Cze
 
ch??w ?? jedua Niemc??w. 
O??wi??cim. Staillniem komitetu, kt??rego naj
 
bardziej wplywow)"m -cz??onkiem jest p. Antoni 
Szezerbo'l!o.lIki, nauczyciel szko??y miejscowej, 
zorganizowA??o si?? tutaj Stowarzyszenie ocho
 
tllic
ej strdy pnhrnej i rozwija si_?? powoli' u 
stlltutem, przez wla??ciw?? w??adz?? z"twierdzonym. 
Stowarzyszania posifl.d" sw??j regulamin sluzbo 
wy, in8tl'Ukc'y?? s??u??bow??, zawicraj??("?? mustr?? 
s??lodaek??, wskAz??wki prlY gaszeniu po??ar??w i 
ratowaniu pOd

1i8 powodzi, ukhllu p. Si:CZ??l.. 
bowskiflgo. Brak mu tylko niakt??ry<'h rekwi.y
 
t??w ogniowy('b, tak umiej??tnie zorgllnizowane. 
mu I:ItHwarzYfU:
l\iu niezb??dnie potr
ebnyeh. 
Podatki. "Samorz??d" .donosi: ??e minister. 
8_twO skarbu wydalo Z!}??W nader ostre I'OZPO- 
rz??dzenie;. do w87J'ystkich stMost??w i inspekt!). 
r??w podatkQwydl, o jak. oajh"rdziej mo??liwu 
wY8rubow'Inie podatk??w domowE'go J!arnbkowe
 
wego i . dochoJowego. W szc.ag6lona??i pola- 
cH? jt18:IJCZ6 raz jak najdok??adniej b.danie fa- 
IIJ) co do czynsz??w z dom??w mieszkalnyeh- - 
8 Jokatorowie maj?? nadto by?? poei??ga.nl do 
'Z??otenia fasyj, sk??d czp,rpi?? do
body 08 p??a- 
cenie mieazHa??itp. o tyl??', o ile innfOgo po
 
da!ku ju.z ni
 .op??acaj??. Po ??rodku tym spo- 
dZiewa 81
-
nJl8terstwo skarbo jak D./I.jlepszego 
akutku. Zapomnh.??o IItuH o s??owllc:h Celarza: 
"Nur drtiekeo Sie dis Lente nicht!" 
"Admath Jeschurun". pod tern nazwiskiem 
zawi??za??/) si?? w Stanis??awowie 
ydow8kitl to- 
warzystwo, kt??rego celem jest papieralliekolo- 
niaacyi Palestyny pr:r.ex; ??yd??w. W tym celu 
odby??o si?? pierwsze jeneralne zet,raoie cz??on 
k??w. My
li tej tylko przyklasn???? mo
emy'" i 
tyezymy szczerze: Szcz????liwej drogi! 


Wiadomo??ci bie????ce. 


W Badlie Pa??stwa postawiono wniosek 
.by ,??, wz??r Izb b.nd??owyeb, kt??ro opiaku- 
J?? 8U; sprawami handlu i pnemYR??D ?? utwo. 
rzono takte Izby robotnicze, kt??l'eby zajmo. 
wa??y si?? sprawami robotnik??w. 
."Gaeet'?? narodowa" w Dom. 224. oma. 
wia we wst
pnym swym'. artykule stosunek 
Galicyi do rz??du' austryackiego i pisze: "Si. 
???? fakt??w wewn
trzuych, 8 jeszcze ba.rdziej 
w'skotek kODste(acyi z
wo??trzoej, stalo. siV, 
??e Bpo.??ecze??stwo polskIe opar??o si?? szczerze 
o dynasty?? HabAburg??w i o rz??d aostryacki, 
??e polo??y??o w nieb n.dziej
 swego narodo- 
wego rozwoju. Sejm "'ynek?? owe pami??tne 
8??ow
: "pr
y Tobie stoimy i staD ohcemy". 
Notuje atob, ??e _wykoDawcy rz??dowi al
oz 
niezr??czno??ci, albo z nieufno??ci dra??ni, u- 
eZDci1L, jak lego dowodzi ??w orygio&??oy 
proces Lwowski przeciw mlodzie:tY1 kt??ra 
m-itdzy sob?? postaDowi??a ??wi??ci?? rocznice 
hist, ekl.d.?? wie??ee. n. trumo.eb ..slu10- 
nyeh j.ko i.?? stara?? si
 o o??wi.t
 ludn. I. o. 
ka.yi tego procesn bardzo trafo
 uw.g
 
czyw s??t)wy
. "Austrya (Jowion?? zawsze pa. 
!Di
I.??, ??e u.jsl.rBzym.' jej dzisiejezyeh 
m!.oifltr??w jest by??y zbrodniarz, sta_ou . (Zie- 
m.olkowsk,):??e '11& krze??le prezydyalnew 
Izby posl??w (Smolka), ..j

 i na biskupiej 


sl.Hey kr.kowskiej m. t.sk1e .hJi!felr ""r.... 
dOJony; ,tEr 08we.t sprawy" jejiewlif??r.08: 
prowadZI?? przezk,lk..i'I??kiOb lat mioisl.. 
kl?ry by?? i,n etogo ,powie.Moym (Andr....y).: 
." seyscy CI ??nf??oWH! kochaU .niegdys. ide(t
 
z dlatf'go tylko tl'gro??li nu. lU/Ut 'nIPpospoU:. 
tych, z.e b1fli mi??o??ci?? k??'aju.o??y.wieni.. W??r6d-U?? 
ap,at.YI, jaka 
'??le. .spQlt'c,e??s/ff'oQga,."Pa. 

r8,'
d tffl
 obntitmu,. sigpotiomu,nof.olnfgQ 
1 .tel WfJlk?? a b,IJt, klara.- s,
 
??yt latu:o, wuel 

u:h 81Iachetniej$,t.1rh alipiracyj u-yrzekapo 
z??drlY/ym s?? ,ab)uwrm WSRYSCytacy, kt??r'1/ 
chcfj pracou:ac fwd u'yro!Jie",i??m charakteru i 
pa!ryot,IIt1
u .w s()b/
 sflt"ych i w Innych, 
Idor:y sp1fse?? Be tdrolf"ym pokarmem o?? wiu.. 
ty dla ludu". 


- 


Zapiski bibliograficzne. 
Podr????e i. przygody po Oceanii sjyn"eg
 

drmrall
 Jullus
q Dumoni D' Urv??lle 1 a, she. 
sM Iz.ydor Po(xhfJ. Tarn??w, w druka,ni J??. 
ef'(tJ P,szu, Nc,kl'ldem E.. JIl'nkesa. 
Ruch wydawniczy, koncentruj??cy si?? prze. 
,,:ainJe w miastach sto??eczJ)ycb, powoli ogar. 
nla?? zaaZYl1fl j. miastA. mniejsze, prowincyooa.l.. 
n
 a to od ('znsn rozl'1zer
enia i. ulepszenia W 
n
cb drukar?? i zwi
I.8l,:lIj??:COj sj
 Cb
9i cz)'tl\'- 
ma. I Tarn??w pod wzgl"tdf\IU wydawniczym 
poka??ne zaczyna pr:r.ybiera6 mieJsce i idzie wza. 
wody z innym
 mia.stami r??wnor:!j??duymi.. Do- 
ruch? wydawmciS??go -fi na.azem, lIIie??uie przy- 
czyma si?? znacznie tutejsza! nieda.wno rO,ZSZ:e
 
rz
na ksi??garnia E. Men keso, kt6ra w nie
 
spaJna. roku pnsci??a.wswiat ju?? cztery dzie??ka.
 
ol??t:"
lIie do???? zna
znych rozmiar??w. S" to, Po: 
droJf! po Oceanu, skre??lone dla m??odziezyo- 
rar. i 5Ital"szy\':h, wed??ug najlepszJch ??r??de??; 
przez Izydora Po-eohe,--attwra ,., Wypra\'Q' 
Stl\nleya do g????bi Afryki" i innych prac 
po??wi??conychprzewa.zDie m??odezemu koll)czy
 
teluik??w. Rodzaj ten lektory znajduje. zazwy. 
czaj najwi??ksz??. liczb?? czytelnik??w, nie tyJkl) 
mi??dzy mlodzie????, ale pos1.ukiwany bywa i 
przez. starszyoh. 
Autor powy??szego dzielka prowadzi czyte1
 
nika w m8.??o znanY8wiat Oceanii, kl'e??li sty- 
lem poprawnym tamtejs1.??. fauD?? i :flor??, zwy- 
cza.je i ?bycze.iA krajowc??w jak tez pi,zygody 
podr??zmk??w, kt??ry w celI' poznania' Lej cz
??ci 

iemi, pu??cili sili! w rozlegly ??v:iat mqt"
, wysp, 
l wysepek, b.\\d??to aby sw??. wiedz?? wzbogaci??: 
i pcdzieli??si?? ni?? ze swymi zior::.
mi bSl.d?? 
b d . ' 6 J "1 , 
Y . o OIes pewne materyalne kony??ci. Dziel. 
ko podzielone jest na 8 rozdzial??w. Czytelnik 
m??ody, zwlaszcza z map??. w r??ku, odniesie po. 
przeczytaniu dzie??k.a rzeteln??. korzy???? io wzbQ. 
gaci sw?? wjedz
 geograficznI\!. 
Podnie???? tu tak??e nale??y z uznaniem, i... 
wydanie zewn??trzne dz.ie?ka. nie pozostawia. nic-. 
do zyczenia. Papier pi
kny i trwa??y,_ druk no
 
wy, du??y 'nie m??czy oka czytelnika, I??. na co. 
dot??d pp. wydawcy bardzo malo zwa7.aj??; nad.. 
to dzielko ozdobione jest czterema chromolito. 
grafowanymi rycinami i odznacza. si?? gustow
 
p????cienn?? opra.wq i bogatemi Z??oceniami. CeDa 2 zt 


rty u po nl,sem" a . aneuniepo o z??o . e-- 
dakcyi , 1??ra tez za nie odpowledzlalnoici nla p rz yj mu j a
 
Nades??ane. 


Interesuj??ce. 
W 'dzisiejszym.numerze naszego pisma jest 
-doniesienie o szcz????ciu Samuela. Hecksch&n. 
senr., z H&mburgB. Dom ten .przez spi,es.n
 i 
dyskretn?? wyp
t?? tu...i w:. olt??li;cy. wy
.an'yQl:1 
k,,"otpozy
a?? .8,obie. takiejmi'il ??e ka_z??emu'uA.- 
dzisiejszy inserat u
g
. ,zwr??ci?? _mOietn3
		

/p0007.djvu

			p o G o N. 


o 


S??ota;.J:imno, nie szkodzi! 
... Tylko z??r. ::t.8. ..... 
ltIeprzenikliwe, ciepte. trwa- 
??e i do tego zdumiewaj??co 
tanie s?? JIj()je uowo ,\\'}'IIS- 
Jelilone, g??ste, nll.dtwycl.llj 
dobrz
 ubiouj??o;,(I 


MIEJSKIE 
??AKIETY 


n
 j
8ieiJ i zim?? dht pa??, 
paD??w, ci.??opc??w j dzie- 
wcz??t. WBilystl!.ie po jedna- 
kowej cenie 1.10 tylko po 
u... a,U..n,W _..!Io pa?? l'Su za sztuk??. 
Te d"wue roiej81I,e ??3kiety 8?? dJ??, kat.dego 
dowieKa niezh?? lnem 
oddanie!!). w kolorach siwYI/J, br\1I1atnym, mi??rwU1v!ll, dropi
tym,. borde- 
aux, niebitlskiru j c1.nrnym w za.pasie. Kw taki kaftan II pOBlad
 Jest Z!zH!Co!nionytJh g>ltu'Jk??w P) Us5 S:} dla dam 
jesilez?? 2 l??psz?? g.ltunki w z:
pa!He; 
fz ??;i i
IEi:/iii.fi;l IZ --;t
lkI ':,
.':rn,j I 

 Z a.miust miary 'YYStiH
"'Y pJd-loe OJZ'f d h wLelkii
j, ??reduiej 
lub ma??'ej osoby. .,.. 
Jedyne miBjs<,e wysyh:i n ptJbraniem pr,,"wdt.iwyeh tylko li firmy 
JlIlIus Fekete, Verseadungshaus in Wien. 
V., RUn??l!ithu??'mer!!ltrR.!!i8l" 18/37. 


G????Nna wygrana 
ewent. 
500.000 Mark, 


WYGRANE . 
gwarantuje 
PA??STWO 


Doniesienie 


o SZCZ????CIU 
Zap,.os,zenie do w.zi??cia nd.ziall.t 
.
.. __:t:ClLo'k:
.e.IbL 
JV&:r_:JDLI_ 
przez mi
s??o Hamburg gwaran??owanejwielkiBj loteryi pieni????nej w kt??rej 
l) milion??w 880,:,nic>nia bez upomnienia si??. 
, Plan z god??em miasta, :li kt??roA'o stElI! wk??adek j podzia?? wygranych 
, na 7 klas wjrloc?;liym jl'sL, przesy??am naprz??d bezp??atnie. 
Wyp??ata i pr..e.y??kB wygrany eh pieni??dzy 
nast??pi wproslodemnie na r??ce intereiilow:an,rch natychmiast pod naj??ci??lej- 
sz?? tajBmnic??. 

. Ka??de zam.Qtl)wnie mo??na poczyni?? pojedYMzo za. pomoc?? 
przek
u pien
negQ lub rekomendQwanego .listu. 
-.. Nale??y si?? przeto udawa?? z zam??wieniami, tUI to 
wkr??tce nast??piC' maj??ce ci??gnienie naJdaleJ do 
30 pa??dziernikn b. r. 1472.10 I 
z pe??nem zaufaniem pod adresem: 
l1li___ ....e.. :JIIee:I.iL_h.e:r ..e......:r, 
Bllnqnier u WechsM.(Joroptoir in .HAMBURG. 


7 


??????, 
 ... 
... Tyllw jeszcze kilka dni ...., 
b??d?? przYi.mowane 
Q!mli??JSDlIl4 
do "TARNOWIANINA" kalendarza na rok 
::t8MW 


przyjmuje 
drukarnia ':
IiI.:??I& :lii'ilillilC??. w Tarnowie, 
Na"??ad K..??eadarza 4.000 egzemplarzy, 


Ce-na umieszczenia oa:??o8Ii1e??: 
Ca??a. stronica format du??e 8vo 10 z??r 
p???? stronicy 5 
 
I/
 ..... 4 Ol 
1/,.. Ol .... 3 .. 
Obpjrnuj??
e \Vu,:cej oi?? jedn?? 
tronie?? pod??ug umowy. 

aa38aaao
S3as'asaaaBaa
saass5Saa..) 


Koneesyonowany 
iii oB. Z Z. A:!J :Iii' e @I :a z ma IQ w T 
F. ??Rzal'!!kie
o i Ski 
pod nazw??: 


8 .-O-....._O..

. 
. Sp??.??ka pnl't
r.a??a si?? o IUlraw&n. w formie powozu najnowszego foJ,
 
.'lonu l tlaJdok??a.dl).I
J.!!??Ze au te
o celu pr:fJybory, jakot.ei ubrania dla s??u??by 
pod??ug klas, POdZIt'lLWI3ZY pogrzeby na cztory kb.gy. Najwspa.l1ia.l.ilzy pogn-eb 
t. j. L klasy kosztuje wraz z trumn??. metalow'l "Cono . ordia lf B,- 
I:\(:hornera. i w
gierskiej FQdora. z do- 
borowego matel',ra??u. ja.ko te?? d
bo. 
wych, obijanych materyaml, polit.uro- 
wanych, herml
t'ycznia zamykanych, 
uaJPuJed)'w'z8zycll l w r??inych rozmiarach s?? zaw>!ze gotow... 
Przybory do tru.mien: ffi1t('race pod\l
j\ki, s1'Jarfy, kilopy itp. w wielkim 
wyboul3. Sk??ad: ulica 1
"'O"'??Cku Nr. -53. 1455-i' 
Ad,,, ',log""",,y, F ?? ' lz ' II " I{( ' . . Ska, 
??azarskl, Tarnow. . (...{ S - 
Cenniki na ????danie !"noo, 


lS********:it:It!******** :1 
iC Tutki do papierOS9 W 
B Z handlu H. IIII??RIYCKI??GO w Tarnowie. . 
:to 5t? s?? do nabyeio.: 
w lli???H:Z\l N. Domaga.lski, w D??browy ,T. Wojciechow!ki, w D??- 
.Al Licy S. Smdni,ki, w Duh"emiln N. Gmtnw,ki, w Gud;canh S, ??t 
'T\ Muszy??ki, w Grybowie A. Muszy??l3ki, w Ja??le W. T. Br??.gls- * 
B wi
zl w Jarostr..wiu J. Krampa, w Nowym S"czu, Garan, w Pil. a 
??n;tl M. Czetwi??9ki i A. Misi??,Jr, w Przewor8ku S, Rl'jrna??!!ki, 
w R7,e"znwie E }'. Arv??ty, \V H.a.dom:viHu Bn.rto6zy??ski, w Rop. 
p.zycach \V. J{wiatk(Jwski, w Sokall1 A. W. Grot" w U9trykach . 
M. Rutkowskii, w Zak!iczynio Szym!l.llowicz, w Zywcu PawIlI 

??





??

??????
??
?????????? 


688
B988BBBB9B885gg9B99g83333333B3 
.._.
 
_ U-... 
w/a??ciciel kamienio??om??w w Bia??niku 
,,')'rabin z ka.mienia ciOS'owego trwa??ego, nie ul(\gaj??:cego wp??y. 
wom powietrl/!a. }' wilg'n/
i, w!'I7ielki...gn rodzaju rob....ty ka.mi...- 
nis.rskie jako to: pomniki, figury, schody i r????ne inne rzeczy 8lu
 
????ce do ozdoby kamirnic, coko??y, odr.r.wia, fu.tryny; uk??arl(l. cho. 
dt
??ki. p()!Jadzki. cembrynll do sturkien i t. p. 
Wszystko po cenach najumiarkowa??szych. 
UZDRnle. Uchwa???? Sm??tnej Rady miasta. Tarnowa. 
z dnia. 16 listopada 168'J r. udzielono p. Janowi Czubie, wla. 
??cioielowi ka.mienio??omu w Biemiku poc.zlia Zaklic-zyn 211\, trwa- 
ll?? i dok2a.dn.\ robot?? dr.Jstarozon??: dla. nllast.??. Ta.rnowa, W'yko
 
D!W?? tanio i w no.le??ytym oJHl.sie - pi??mienne uzna.nie 16 Bo-? 
!??888B818888:miBB33333
		

/p0008.djvu

			8 
W:E3*eB!L. 
czyli korony 
na. dzie?? zaduszny 
ze $widych kwiat6u sztucsnie ZaBU. 
uany('h (trwa??ych) ja.kowi. ,I wehli, VII 
kolorach: czarnym i zielonym, a. na 
????.(lanie i w mnym kwiatami ZII.I'IUSZQ.4 
nemi ubieralle, r6wnip! 'bukiety Bwieze, 
wszystko w naj
??:kszym - wyburza i po 
rozmaitych cana.ch si?? do nabycia. kil.- 
??dego czasu u 155 1-? 
J??zefa ??azarskiego (mJod,) 
w??a??ciciela ogrodu handlowego 
" Tarno....le, na Grab??wce Nr. 03. 
Powy??sze wyroby Moje OgJ
R?? i 
nabywBQ mOZDo. tak??e w bandlu W,E:O 
Paw??owsIliego puy placu Sobieskiego. 


1"""""''1' 


Alojzy Casek 
kra,nec pu??kowy ck. 
pu??ku U??an??w Nr. 2. 
w domu Wgo LiepoohUlza 
w Ta'1'no'W.te 
przyjmuJe wszelkie roboty 
w zakres krawiectwa m
,' 
Sikiego wchodz
ce i wyko. 
nuje takowe z gustem, ele- 
g...ncJ.'" i po ulIliarkow8
 
nych cenach, - Posiada 
w??asno korly i materye do 
wyboru, "18B 1-12 
I 


WI!BlirCB 
blasz8,(l8, z poroAlany, z kwia. 
t??w sztncznych i zasuszanych 
w wielkim wyborze od pojedyu 
czych 
?? do najwykwintniej- 
BZJ'ch poleoa. handel towar??w ??e- 
, Jaznyoh l!52 1.9 
A. SUJidm'skiego 
w. furno'wle. 
(Jen)' najumiarkowH??sze. 
Zam??wienia na prowinoYEt: u. 
8kutecv.nia punktualnie. 


N owa apteka 
Piotra Krokiewicza 
w KRAKOWIE 
na Klepm",u ul. Basl#;owa, 
przy plantach (r??g. rynku kleparskiego) 
zaopatrzona zostala w wszelkie naj
 
nOWSi:6, najlepsze przyrzf!ldy, appara.- 
ty, s??u:!:??.oe do spor.z
dzania najle- 
pszych wlasno??ci lekarstw i w o
 
g??lno??ci wszelkich przetwor??w le
 
.cznic2ycb, ora.z utrzymuje 
??rodki lekarskie kraJowe 
I zagraniczne, 
perlumerye, kosmetyczne wyroby 
toaletowe 161 2-1 
;; pierlvszych fabryk chem:t
no- 
kosmetycznych, 
przyrz??dy chirurgicznA, 
WODY IIINERALNE, 
uwsze ??wieie wprost Ile zdrojowisk. 


p O G O :&. 


1644. 


OBWIESZCZENIE. 


Wydzia?? TarnowskiE'j Rady powiatowej og??asza niniejszem, 
te celem wydzieriawie.ia dochod6w z myt drogowych i moslowych 
pobieranych na drogach powiatowycb. Tarnowsko -CzY2:owskiej, 
Tarnowsko- G.omnickioj i Tuchowoko - Ryglicko-Jod??owskiej na ro- 
gatkach W Klikowy, Tarnowcu, Tuchowie, Siedliskach, Ryglicach, 
Lisiog??rze, .Rzuchowy na c,as od l stycznia lSS7 do ko??ca 
grudnia 188'1 przf'prowadzoD" b??dzie public1:D& rozprawa lI- 
cytacyjna. przez (\ferty w biurze Rady powiatowE'j w Tarnowie 
ulica Krakcwska, dom baukowy, dnia 5 Itsfupada lSS6 
o godzinie 10 rano. 
Oferty na. ka??d?? Togatk
 osobno por??czeniem (wadium) 
opatrzone, przyjmowane b??d?? a.?? do chwili za.mkni??cia rozprawy 
licytaoyjnej, co do ka??dej p()jedYDcz
j rogatki. 
Cena wywalania 'j, por??czenia (wadIUm) u
tanawia si
: 
a) na rogatk
 w Klikowy 3200 dr. wadium 320 Z"" 
b) na " w Tarnowcn 1700?? " 170." 
c) na " w Tuchowie ISOO" " ISO" 
d) ua " w SledUskach600" " 60" 
e) na " w RygUcach 500" " 50" 
fi na " w LIsiog??rze 550" " 55" 
g) na " w Rzuchowy G:liG" " GiS JI 
Warunki lioytacyi przed terminem rozpra.wy licytac
'jnej 
w biurze -Wydzia??u tutejszego mog?? by?? .przejrzane. 
Oh???? licytowania maj??licych, zaprasza si?? dt'J wzi??cia udzia??u 
w powyzszej r
zpra\yie. 151 1.3 
Tarn??w, dnia 6 . pa??dziernika 1886. 
Wica prezas 
IJr. Jan Mikuci??ski 


Sekretarz 


Kuchiml