/p0001.djvu

			W NUMERZE: CIEKAWA, KREATYWNA PRACA, NIEZWYK??E DZIEJE OBRAZU 
"ECCE HOMO", "BLI??EJ GMINY", SPORT, ROZRYWKA 


ISSN 
1232 - 6860 
Nr indeksu 
35211 
NR4 
( 413/437) 
ROK XXXIX 
KWIECIE?? 
2011 r. 
CENA 1,30 z?? 
(w tym 8% VAT) 
MIESI??CZNIK ZA??OGI ZAK??AD??W CHEMICZNYCH "ALWERNIA" I GMINY ALWERNIA 


/ 
Zo
azii cfwi??l 7flk/
anocnyct 
Z!rOWia ip010/Y Jucta 
W8ZY8/
im ?racowni
om i i"et !J??o!zinom 


. 
zycz?? 


!J??aJa A!zorcza 


Zrz??J cfp6/
io 
Zrz??/y 
ZWi??z
6w 
ZwoJowyct 


Sto lat Pani Marii 


E m e r y t o w a n a jest sta???? uczestniczk?? zak??adowych 
pracownica naszych spotka?? noworocznych, urz??dzanych 
Zak??ad??w - Maria dla zak??adowych emeryt??w i 
B u d k a z e ?? r??d e ?? rencist??w. Na tegorocznym, kt??re 
o b c h o d z i w t y m odby??o si?? w lutym, wszyscy, ????cznie z 
miesi??cu setn?? rocznic?? prezesem Zarz??du Wies??awem 
swoich urodzin. Mimo Ha??uch??, ??piewali wi??c Pani Marii... 
tak s??dziwego wieku, 200 lat. 


Ciekawa, 
kreatywna 
praca 


Zygmunt Pa??dzior jest mistrzem 
zmianowym w Wytw??rni Soli 
Chromowych i Siarczan??w. Na jego 
zmianie pracuje 16 os??b. Najm??odszy 
sta??em pracownik ma 24 lata, ale w 
wi??kszo??ci s?? to do??wiadczeni, dobrze 
znaj??cy swoj?? prac?? fachowcy. W 
sumie tworz?? bardzo zgrany kolektyw. 
Wi??cej wewn??trz numeru 


Wybory 
so??tys??w 


10 kwietnia odby??y si?? w naszej gminie 
wybory so??tys??w i rad so??eckich. 
Natomiast w Alwerni wybrano now?? 
Rad?? Alwerni. Jej cz??onkowie wkr??tce 
wybior?? nowy zarz??d. Je??li chodzi o 
wybory so??tys??w, poza nielicznymi 
wyj??tkami, nie zasz??y wi??ksze 
personalne zmiany. 
Wi??cej wewn??trz numeru 


Zaproszenie 
na Misterium 


W tym roku Misterium M??ki 
Pa??skiej, ze wzgl??du na niedawny 
po??ar klasztoru 00. Bernardyn??w, 
b??dzie znacznie skr??cone. Nie 
b??dziemy mogli prze??y?? wydarze??, 
kt??re mia??y miejsce w Niedziel?? 
Palmow?? i Wielki Czwartek. 
Odb??dzie si?? tylko Wielki Pi??tek. 
Planowana jest tak??e Maj??wka u 
Bernardyn??w, ale i tu b??d?? zmiany, 
przede wszystkim lokalizacyne. 
Wi??cej wewn??trz numeru
		

/p0002.djvu

			ALCHEMIK 2 


16 marca odby??o si?? zebranie 
Komisji Mi??dzyzak??adowej NSZZ 
"Solidarno????". Przewodnicz??cy KM, 
Wac??aw Maj, zapozna?? zebranych ze 
stanem finansowym Zwi??zku. 
Nast??pnie przyznano dwie zapomogi w 
????cznej kwocie 1000 z?? . 
Na podstawie dokument??w, 
otrzymanych od Zarz??du Sp????ki, KM 
zapozna??a si?? z wynikami finansowymi 
Zak??adu za rok 2010. Zak??adowy 
Fundusz ??wiadcze?? Socjalnych w 2011 
r. Kwota ??wiadczenia "wczasy pod 
grusz??" wynosz??: 520 z??, 480 z??, 440 z??, 
400 z?? i s?? uzale??nione od dochodu 
brutto na cz??onka w rodzinie. Po??yczki 
mieszkaniowe w roku 2011. W zwi??zku 
z coraz mniejszymi odpisami na ZF??S 
Komisja Socjalna podj????a decyzj?? o 
zmniejszeniu kwot przyznawanych 
po??yczek i ustali??a: budowa domu, 
zakup - 6000 z??, nadbudowa, 
rozbudowa domu - 4500 z??, remont 
domu 3000 z??, remont mieszkania - 
3000 z??. Komisja ustali??a, i?? w 2011 
roku nie b??d?? rozpatrywane ??adne nowe 
wnioski o udzielenie po??yczek 
mieszkaniowych. 
16 marca w ??odzi odby??o si?? 
wyjazdowe posiedzenie Komisji 
Krajowej NSZZ "Solidarno????". 
Zwi??zkowcy alarmuj??: szybko rosn?? 
ceny, dramatycznie pogarsza si?? 
sytuacja polskich rodzin. Zwi??zek 
og??osi?? stan gotowo??ci protestacyjnej. 
Podczas obrad KK w ??odzi 
zwi??zkowcy przyj??li uchwa???? w 
sprawie przeprowadzenia akcji 
protestacyjnej. Zdecydowano o 
przeprowadzeniu, naj prawdopodobniej 
w maju, 16 du??ych manifestacji przed 
urz??dami wojew??dzkimi. Protesty 
odb??d?? si?? w tym samym dniu. 
Niewykluczona jest te?? og??lnopolska 
manifestacja w Warszawie. 


Pani Marii Goraj 
serdeczne wyrazy wsp????czucia 
z powodu ??mierci 


M????A 
sk??adaj?? 
Organizacje Zwi??zkowe 


Alwernia w??r??d 
"Skarb??w Ma??opolski" 


"Echo Regionu Ma??opolska" 
og??osi??o plebiscyt "Skarby 
Ma??opolski". W ka??dym numerze 
prezentowane s?? wyj??tkowe miejsca w 
Ma??opolsce - ma??o popularne, ale 
urocze i zjawiskowe. Czytelnicy 
zdecyduj??, gdzie chcieliby pojecha?? i 
jakie miejsce zrobi??o na nich 
najwi??ksze wra??enie. W konkursie 
zwyci????y ta miejscowo????, kt??ra 
otrzyma najwi??cej g??os??w czytelnik??w 
i internaut??w. 
W najnowszym numerze, co nas 
bardzo cieszy, w??r??d prezentowanych 
miej scowo??ci znalaz??a si?? tak??e 
Alwernia. Podano informacj?? o 
niedawnym po??arze klasztoru 00. 
Bernardyn??w w Alwerni i adres jego 
strony internetowej, gdzie znajduje si?? 
konto, na kt??re mo??na przekazywa?? 
wsparCIe. 
G??osy natomiast nale??y 
przekazywa?? na adres 
echoregionu@gazeta.pl. Konieczne 
jest podanie imienia i nazwiska oraz 


miejscowo??ci zamieszkania. W??r??d 
g??osuj??cych rozlosowane zostan?? 
nagrody, m.in. wycieczki, pobyty w 
miej scowo??ciach rekreacyjnych. 
Ostatni numer wy??o??ony jest na 
korytarzach Urz??du Miejskiego w 
Alwerni, gazeta dost??pna jest tak??e w 
wersji elektronicznej. 
J.R. 
PS 9 marca, w dwa dni po po??arze 
naszego klasztoru, wys??ali??my do 
redakcji "Echo Regionu Ma??opolska" 
e-mail, w kt??rym prosili??my, aby jak 
najszybciej zaprezentowano nasz?? 
miejscowo????, "gdy?? taka reklama 
bardzo by si?? jej przyda??a, gdy?? w 
ostatnich dniach zosta?? powa??nie 
uszkodzony przez po??ar nasz 
najwi??kszy zabytek - barokowy ko??ci???? 
00. Bernardyn??w. Ponadto w Alwerni 
mo??emy si?? poszczyci?? najstarszym w 
kraju - Ma??opolskim Muzeum 
Po??arnictwa". Je??eli nim cho?? troch?? 
przyspieszyli??my t?? prezentacj??, 
bardzo dzi??kujemy. 


Wszystkiego n??jlepszego 
z okazji zbli????j??cych si?? ??Wi??t 
Wielkanocnych 
wszystkim Pracownikom 
i ich Rodzinom 
??ycz?? Kierownictwa Sp????ek: 
Al-Sport, Altranskol, Soc-Al 


Serdecznie dzi??kuj??... 


...Wszystkim, kt??rzy wzi??li udzia?? w pogrzebie mojego M????a ??p. W??ADYS??AWA 
GO RAJA. Dzi??kuj?? tak??e za z??o??one kwiaty, wie??ce, zam??wione msze ??w. oraz 
s??owa otuchy. 


??ona z c??rk?? 


Podzi??kowania 


"Ludzie, kt??rych kochamy, zostaj?? na zawsze, 
bo zostawili ??lady w naszych sercach..." 


Wszystkim tym, kt??rzy tak licznie przybyli, aby uczestniczy?? w po??egnaniu Mojego 
M????a ??p. JERZEGO WOJTONIA sk??adam serdeczne podzi??kowania za udzia?? w 
ceremonii, z??o??one kwiaty i wie??ce, zam??wione intencje mszalne oraz s??owa otuchy i 
wsparCIa. 


??ona Barbara z Rodzin??
		

/p0003.djvu

			ALCHEMIK 3 


CI:k

I
:inkreatywna praca 
w Wydziale Dwuchromianu Sodu II Kolejnym szefem Wytw??rni Soli 
pracowa?? do ko??ca, czyli do 2002 r., Chromowych i Siarczan??w, z kt??rym 
kiedy definitywnie zamkni??to wydzia??. - wsp????pracowa??, by?? Jerzy Kotowicz. Od 
Na mojej zmianie wygaszano piec - niedawna kieruje ni?? Tomasz ??ukasik, 
wspomina. - Mo??na sobie wyobrazi??, co za?? nowym kierownikiem przygotowania 
w??wczas czuli??my... Z jednej strony by??a produkcj i jest Franciszek Bachowski. 
jaka?? ulga, ??e ko??czy si?? ci????ka, Mistrzami zmianowymi s?? natomiast 
uci????liwa chemia, z drugiej niepewno????, Jerzy Siemek, Krzysztof Drzyma??a i 
jakieb??d??dalszenaszelosywfirmie. Adam Kosowski. Na jego zmianie 
Wci??gusiedemnastulatpracywtym pracuje 16 os??b. Najm??odszy sta??em 
najwi??kszym w??wczas w naszym pracownik ma 24 lata, ale w wi??kszo??ci s?? 
Zak??adzie wydziale produkcyjnym to do??wiadczeni, dobrze znaj??cy swoj?? 
wsp????pracowa?? z pIej ad?? j ej prac?? fachowcy. W sumie tworz?? bardzo 
kierownik??w: Zygmuntem Hojowskim, zgrany kolektyw. 
Micha??em Karolczykiem, Zenonem W jego 25-letnim okresie pracy w 
Urbanikiem, Januszem Cholew??, Jerzym "Alwerni" by??y lata, kiedy prac?? 
Kotowiczem, Tomaszem ??ukasikiem. zawodow?? ????czy?? tak??e z dzia??alno??ci?? w 
Wszystkich wspomina bardzo mi??o. Radzie Pracowniczej (prze??om lat 
P o z a ko?? c z e n i u p r o d u k c j i osiemdziesi??tych i dziewi????dziesi??tych 
dwuchromianu sodu zosta?? przeniesiony ub. wieku). Obecnie dzia??a w zwi??zkach 
do Wytw??rni Soli Chromowych i zawodowych, od wielu lat jest cz??onkiem 
Siarczan??w, kt??r?? kierowa?? wtedy Zarz??du MSZZ w Z.Ch. "Alwernia" 
A. 
Leszek Urba??czyk. Z marszu - jak m??wi Tyle o sprawach zawodowych. Zona 
- musia?? opanowa?? instalacje pracuje w po??o??onej obok naszych 
produkcyjne bezwodnika kwasu Zak??ad??w pralni chemicznej, syn Micha?? 
chromowego, tlenku chromu, l}ko??czy?? Technikum Ochrony 
dwuchromianu potasu, chromalu, Srodowiska w Krakowie, a p????niej 
siarczanu sodu, siarczanu magnezu. Ale Szko???? Ratownictwa Medycznego. Jest 
p????niej wcale nie by??o ??atwiej. Przysz??y ratownikiem medycznym, ale nie pracuje 
lata wzmo??onych inwestycji. W w zawodzie. Pan Zygmunt lubi aktywny 
asortymencie produkcji znalaz??y si?? odpoczynek. W zimie - narty i ??y??wy 
saletry - w p??ynie i p??atkowane, (sic!), latem - w??dr??wki po pag??rkach. - 
f o s f o r a n y p a s z o we, n a w o z y Nie lubi?? wysokich g??r, preferuj?? raczej 
granulowane. - Ci??g??e nowo??ci, zmiany g??rskie dolinki, takie jak Ko??cieliska czy 
wymaga??y ode mnie i mojej brygady Chocho??owska - wyznaje. Ponadto latem 
ustawicznego uczenia si??, du??ej wsp??lnie z synem Micha??em "uje??d??a" 
kreatywno??ci i mobilno??ci - wyja??nia motocykl marki Suzuki GSx600F. 
mistrz. Jan Racut 
Fot. Piotr Prokop 


Zygmunt Pa??dzior jest mistrzem 
zmianowym w Wytw??rni Soli 
Chromowych i Siarczan??w. Pochodzi z 
pobliskiej K wacza??y, ale od wielu lat jest 
mieszka??cem os. Chemik??w w Alwerni. 
Chrzanowskie liceum zawodowe 
uko??czy?? w 1981 r. Zaw??d wyuczony: 
mechanik maszyn i urz??dze?? 
przemys??owych. 
Po maturze przez rok pracowa?? w 
alwernia??skiej "komunalce". Potem by??o 
wojsko. - Lata s??u??by wojskowej 
wspominam bardzo mi??o - t??umaczy. - 
Tak??e dlatego, ??e wtedy pozna??em moj?? 
??on?? Jolant?? - mieszkank?? 
podwarszawskiego Ursusa. Cho?? s??u??y?? 
w WOP-ie, to... stacjonowa?? w 
Warszawie. By?? kierowc?? gen. Feliksa 
S tranika. 
Po wojsku przez rok pracowa?? w 
znanej w kraju fabryce traktor??w w 
Ursusie. - Problemy mieszkaniowe 
zmusi??y nas do przyjazdu w moje 
rodzinne strony - wyj a??nia. Tu czeka??a na 
niego praca i mieszkanie. Podj???? j?? w 
naszych Zak??adach, w Wydziale 
Dwuchromianu Sodu II, kt??rym kierowa?? 
w??wczas Stanis??aw Noworyta. 
Przez pierwsze trzy lata pracowa?? jako 
aparatowy w brygadzie Stanis??awa 
S??deckiego. - Bardzo wiele mu 
zawdzi??czam - t??umaczy Pan Zygmunt. - 
To on wprowadza?? mnie w tajniki pracy 
na produkcji. By?? poj??tnym uczniem, 
gdy?? w nied??ugim czasie zosta?? mistrzem 
zmianowym. Do????czy?? do innych 
"majstr??w" na popularnej "dw??jce": 
Zdzis??awa Noworyty, Stanis??awa 
S??deckiego, Adama Warcho??a i Mariana 
Sikory. Jak wspomina tamte czasy? 
Praca w tych latach to ci??g??e zmiany, 
uruchamianie nowych maszyn, urz??dze??, 
m.in. prasy Putscha, filtr??w nowej 
generacji, du??ego pieca obrotowego 
(obecnie instalacja fosforan??w 
paszowych). 


W ci??gu siedemnastu lat pracy na DS II Zygmunt Pa??dzior, na zdj??ciu czwarty 
od lewej, wsp????pracowa?? z plejad?? kierownik??w, mistrz??w tego wydzia??u. Na 
zdj??ciu od lewej: W??adys??aw Paj??k, Edward Filipek, J??zef Kubica, Zygmunt 
Pa??dzior, Marian Sikora, Adam Warcho??, J??zef Rychlik, Stanis??aw S??decki, 
Janusz Cholewa, Stanis??aw Noworyta, Micha?? Karolczyk. Fotografi??, kt??r?? 
udost??pni?? nam kilka lat temu Stanis??aw S??decki, wykonano w 1992 r. z okazji 
odej??cia na emerytur?? J??zefa Rychlika.
		

/p0004.djvu

			ALCHEMIK 4 


Widok na P????nocny i Po??udniowy Kamiennik. 


Obserwatorium astronomiczne na Lubomirze, jeszcze przed oddaniem do u??ytku. 


Stok narciarski na g??rze Che??m. 


Jest to niewielka grupa g??rska 
nale????ca do Beskidu Makowskiego, 
rozci??gaj??ca si?? od My??lenic do Kasiny 
Wielkiej. Od zachodu ograniczona jest 
rzek?? Rab??, a od po??udnia Kasi??czank??. 
P????nocn?? i wschodni?? granic?? stanowi 
Kotlinka Wi??niowej. Naj wy??szymi 
szczytami s?? Lubomir (904 m n.p.m.) i 
??ysina (891 m n.p.m.) oraz Po??udniowy i 
P????nocny Kamiennik. Wi??kszo???? pasma 
jest zalesiona, ale wyst??puj?? tu r??wnie?? 
liczne polany i pola uprawne. Tereny te 
sprzyjaj?? aktywnemu wypoczynkowi, 
gdy?? posiadaj?? g??st?? siatk?? szlak??w 
turystycznych pieszych i rowerowych, a 
liczne punkty widokowe - cz??stym 
postojom. 
W pobli??u My??lenic, na stokach 
Uklejny znajduje si?? rezerwat 
krajobrazowy Zamczysko, kt??ry opr??cz 
ruin murowanej stra??nicy chroni las 
jod??owy z domieszk?? ??wierka i sosny, a 
tak??e stanowisko dzikiego bluszczu. 
Warownia powsta??a prawdopodobnie w 
XIII wieku i pe??ni??a funkcje obronne dla 
traktu handlowego prowadz??cego z 
Krakowa na W??gry. 
R??wnie?? niedaleko My??lenic 
napotkamy g??r?? Che??m, kt??ra przyci??ga 
turyst??w latem i zim??. Istniej ??ca stacj a 
narciarska i wyci??g krzese??kowy z 
samego Zarabia znakomicie u??atwiaj?? 
dost??p, a ponad 800 metrowy stok 
zadowoli pocz??tkuj??cych i bardziej 
zaawansowanych narciarzy. Mi??o??nicy 
rower??w znajd?? tu zar??wno ostre zjazdy 
j ak i zwyk??e ??cie??ki. Istniej ??ca wie??a 
widokowa oferuje panoram?? na Gorce i 
Beskid Wyspowy, a przy bardzo dobrej 
pogodzie nawet na Tatry. 
W centralnej cz????ci pasma znajduje 
si?? jedyne schronisko turystyczne: na 
Kud??aczach. Ze wzgl??du na bardzo ??atwy 
dost??p - od strony Pcimia mo??na doj echa?? 
samochodem prawie pod sam budynek - 
niemal zawsze spotka?? tu mo??na spor?? 
liczb?? os??b. Obiekt oferuje 26 miejsc 
noclegowych, pole namiotowe i dwie 
zadaszone wiaty. Ze wzgl??du na 
korzystne po??o??enie - brak ??wiate?? 
miejskich i rozleg??a panorama - jest to 
cz??ste miej sce spotka?? mi??o??nik??w 
obserwacji astronomicznych, kt??rzy 
wraz ze swoim sprz??tem okupuj?? 
schronisko. 
W tym miej scu wypada wspomnie?? o 
nowo wybudowanym profesjonalnym 
obserwatorium astronomicznym imienia
		

/p0005.djvu

			ALCHEMIK 5 


Tadeusza Banachiewicza na szczycie 
Lubomira, kt??re powsta??o w miejscu 
przedwojennej stacji obserwacyjnej. 
Oddane do u??ytku w 2007 roku i 
wyposa??one w dwie kopu??y jest jedynym 
obiektem tego typu, kt??ry mo??na 
zwiedza??, a opr??cz dzia??alno??ci naukowej 
w okresie wiosenno-j esiennym 
organizuje wieczorne pokazy nieba. 
B??d??c w tej cz????ci pasma warto 
odwiedzi?? znajduj??c?? si?? pomi??dzy 
??ysin?? a Kamiennikiem prze????cz Such?? i 
rosn??ce na niej krokusy. W czasie II 
wojny ??wiatowej cz??sto odbywa??y si?? tu 
msze polowe partyzant??w co 
upami??tniono kamiennym o??tarzem i 
tablic?? pami??tkow??. Dla lubi??cych 
bli??szy kontakt z natur?? jest to r??wnie?? 
doskona??e miej sce na nocleg w namiocie. 
Korzystaj??c z wiosennej pogody i 
zbli??aj??cego si?? lata pozostaje tylko 
zach??ci?? do zwiedzenia tych urokliwych i 
tak bliskich teren??w. 
Tekst i zdj??cia Mariusz Stypka 


Schronisko na Kud??aczach. 


G??ra Che??m z wie???? widokow??. 


Konkurs plastyczny 
Kim jest dla ciebie Jan Pawe?? 111 


Muzeum w Chrzanowie zaprasza 
do udzia??u w konkursie plastycznym 
pt.:"Kimjest dla ciebie Jan Pawe?? II?". 
Konkurs skierowany jest do os??b 
niepe??nosprawnych w ka??dym wieku, 
zaczynaj??c od szko??y podstawowej, z 
rej onu ziemi chrzanowskiej. 
Zach??camy do udzia??u osoby 
indywidualne oraz plac??wki Fundacji 
im. Brata Alberta, Warsztaty Terapii 
Zaj??ciowej, klasy integracyjne, itp. Dla 
zwyci??zc??w ciekawe nagrody 
rzeczowe. Wszystkie prace bior??ce 
udzia?? w konkursie zostan?? 


zaprezentowane na wystawie w 
Piwniczce Oddzia??u Wystaw 
Czasowych "Dom Urba??czyka", w 
terminie 04.05.-25.05.2011 r. 


W konkursie mog?? wzi???? udzia?? 
osoby indywidualne lub zg??oszone 
przez instytucje, z ka??dej grupy 
wiekowej (wy????czaj??c dzieci w wieku 
przedszkolnym). Ka??dy uczestnik 
mo??e z??o??y?? maksymalnie 2 prace. 
Technika: p??aska malarstwo, rysunek, 
techniki ????czone - format od A4 do B2 
(50 x 70 cm) oraz przestrzenna. Prace 
powinny by?? podpisane na odwrocie: 
Imi??, nazwisko, wiek, plac??wka 
edukacyjna, imi?? i nazwisko 
opiekuna/nauczyciela prowadz??cego, 
nr tel. do opiekuna/nauczyciela 
prowadz??cego. Prace nale??y sk??ada?? 
osobi??cie lub przesy??a?? na adres: 
Muzeum w Chrzanowie im. Ireny i 
Mieczys??awa Mazarakich, ul. 
Mickiewicza 13, 32-500 Chrzan??w. 
Termin sk??adania prac: do 20. 04. 2011 
r. Szczeg????owych informacji udziela 
Anna Ciepli??ska, budynek g????wny 
Muzeum przy ul. Mickiewicza, 
tel.:(32)6235l73, 
acieplinska@muzeum.chrzanow. pl 


Wi??cej informacji oraz regulamin i 
formularz konkursu dost??pne na: www. 
muzeum.chrzanow.pl oraz w budynku 
g????wnym Muzeum, ul. Mickiewicza 13 
w Chrzanowie, tel. (32) 623 51 73. 


Z okazji UAefkanoc
 wielu ,.adodn1Jch chwil 


, . 
dmacznego dWt??conego 
mok,.ego '7\ 


??'jcz'j 


Redakcja
		

/p0006.djvu

			ALCHEMIK 6 
Zaproszenie 
Misterium M??ki Pa??skiej 


Droga Krzy??owa w 2009 roku.Jak b??dzie wygl??da??a w kilka tygodni po tragicznym po??arze klasztoru? 


Nadchodz?? radosne ??wi??ta 
Wielkanocne, niestety w naszym 
ukochanym alwernijskim klasztorze 
b??dzie w tym roku inaczej. Nie b??dziemy 
mogli prze??y?? wydarze??, kt??re mia??y 
miejsce w Niedziel?? Palmow?? i Wielki 
Czwartek. Nie ma bowiem warunk??w, by 
przygotowa?? jak co roku ca??e Misteria 
Wielkanocne. Dlatego wyj??tkowo, tylko 
w tym roku, b??dzie Wielki Pi??tek. 
Trudno by??oby m??wi?? w Niedziel?? 
Palmow?? "jaka pi??kna jest nasza 
??wi??tynia", bo niestety na razie nie mo??na 
tak powiedzie??. Chocia?? tak naprawd??, 
dla nas - mieszka??c??w Alwerni nawet 
teraz, po tych wszystkich tragicznych 
wydarzeniach, nadal jest pi??kna, a przede 
wszystkim nasza! Teraz jeszcze bardziej 
bliska sercu ijeszcze bardziej ukochana. 
Sceny, kt??re by??y ustawione w 
ogrodzie klasztornym, tym razem b??d?? 
ustytuowane na placu obok Muzeum 
Po??arnictwa. 
Wszystko zaczyna si?? w Wielki 
Pi??tek, 22 kwietnia 2011 r. o godz. 17.00 
S??dem u Pi??ata. B??dziemy ??wiadkami 
skazania Jezusa na ??mie??, biczowania, 
d??wigania krzy??a, Jego upadk??w i 


??mierci na krzy??u. Wydarzenia te daj?? 
nam wiele do my??lenia. 
Droga Krzy??owa b??dzie jak zwykle 
ulicami naszego miasteczka i wok???? 
Rynku, ale zako??czona zupe??nie inaczej. 
B??dzie naprawd?? ukrzy??owanie Jezusa. 
Scena odb??dzie si?? w lesie. B??dziemy to 
mogli naprawd?? zobaczy??. 
Jestem pewna, ??e stanie si?? to 
ogromnym i bardzo wzruszaj??cym 
prze??yciem dla wszystkich uczestnik??w. 
Na pewno wielu z nas twierdzi, ??e nie 
uwierzy jak nie zobaczy. Jak Tomasz 
niewierny, my te?? niestety cz??sto tak 
m??wimy i post??pujemy. A tu nagle 
wszystko to zobaczymy... Na pewno ta 
scena zostanie g????boko w naszych 
sercach. Ju?? na zawsze. 
Do dzi?? pami??tam Drog?? Krzy??ow??, 
kt??r?? prze??y??am kilkana??cie lat temu 
wraz z m??odzie???? oazow?? na 
rekolekcjach w Dukli. G????boko mam w 
sercu scen?? ukrzy??owania Pana Jezusa, 
kiedy to prowadz??cy Ojciec wywo??ywa?? 
nas po kolei, po imieniu, i kaza?? wbija?? 
gwo??dzie w r??ce Jezusa. Tak, naprawd?? 
mia??am m??otek i naprawd?? musia??am 
wbija?? gw????d??... By??o to straszne i nie 


zapomn?? tego wydarzenia do ko??ca 
. . 
zycla. 
Ajak??e cz??sto, na co dzie??, wbijamy 
gwo??dzie w serca naszych bliskich, 
rodziny, s??siad??w czy 
wsp????pracownik??w. Zastan??wmy si??, 
czy jeste??my w porz??dku wobec innych. 
Ka??dy, nawet ten najmniejszy cz??owiek 
zas??uguje na szacunek. 
Misterium M??ki Pa??skiej to wielkie 
prze??ycie duchowe i religijne. Chwile 
sp??dzone na rozpami??tywaniu M??ki 
Jezusa Chrystusa dostarcz?? nam wielu 
wzrusze?? i g????bokich prze??y?? religijnych, 
pomog?? dobrze przygotowa?? si?? do 
radosnych ??wi??t Zmartwychwstania 
Pa??skiego. Niech pomog?? nam r??wnie?? 
w tym, by??my stali si?? lepsi. 
Na pewno jak co roku t??umy wiernych 
zgromadz?? si??, by wsp??lnie z nami 
prze??y?? to wydarzenie. Wasza obecno???? i 
wsp??lna modlitwa pozwoli g????biej 
prze??ywa?? to, czego do??wiadczy?? 
Chrystus. 


Serdecznie zapraszaj ?? odtw??rcy 
Misterium i 00. Bernardyni. 
Ewa Knapik 
Fot. Kazimierz Kra??ski
		

/p0007.djvu

			ALCHEMIK 7 


Misterium 
Dwa lata temu 


Te pi??kne zdj??cia w czasie Niedzieli Palmowej i Wielki Czwartek 
wykona?? Kazimierz Kra??ski. Obok fotografia zrobiona w Wielki Pi??tek. 


Niedziela Palmowa 


Wielki Czwartek 


Maj??wka 
u Bernardyn??w 


" M a j ?? w k a u 
B e r n a r d y n ??w" 
zaplanowana jest na 29 
maja2011 roku. Z powodu 
., . 
znlszczen po pozarze, 
zamiast w klasztornym 
ogrodzie odb??dzie si?? na 
alwemij skim rynku. Cho?? 
w odr????nieniu do lat 
poprzednich maj??wka 
b??dzie mia??a bardziej 
stonowany charakter, 
. .. 
zapewnIamy, ze nIe 
zabraknie atrakcj i dla 
dzieci, m??odzie??y i 
doros??ych. Ca??kowity 
doch??d z tego spotkania 
b??dzie przeznaczony na 
prace remontowe przy 
.,. . 
naszej sWl??tynI. 
Szczeg????owy program 
maj??wki zostanie 
przedstawiony w 
nast??pnym wydaniu 
"Alchemika" . 
Ju?? dzisiaj serdecznie 
zapraszamy na alwemij ski 
rynek! 


Organizatorzy 


Wszyscy spiesz?? z pomoc?? 


Wszyscy chc?? pom??c naszemu Por??bie ??egoty. Doch??d z ich 
klasztorowi 00. Bernardyn??w, kt??ry sprzeda??y zasili konto odbudowy 
tak bardzo ucierpia?? w niedawnym naszego sanktuarium. Autorem tej 
wielkim po??arze. Tak??e przedszkolaki. poczt??wki jest 6-letnia Natasza 
Przed ??wi??tami wielkanocnymi Lenartowska z Przedszkola 
przygotowa??y okoliczno??ciowe kartki. Samorz??dowego w Regulicach. 
Wyda??a je za?? Szko??a Podstawowa w J.R.
		

/p0008.djvu

			ALCHEMIK 8 


Niezwyk??e dzieje ??askami 
s??yn??cego obrazu "Ecce Homo" 
Hollo, z pro??b??, aby umie??ci?? go w jakim?? 
ko??ciele. Dzia??o si?? to w Koszycach na 
S??owacj i. 
Ksi??dz Jan Franciszek Michlajski, 
pleban z Lubowli na Spiszu, pozostaj??c w 
bliskich stosunkach z domem Hollo, 
ofiarowa?? si?? na po??rednika w 
wyszukaniu ko??cio??a dla tego obrazu. 
Mia?? na my??li klasztor w Alwerni, obok 
kt??rego le??a??a jego druga parafia - 
Babice. Otrzymawszy od Zygmunta 
Hollo obraz, uda?? si?? z nim do Krakowa 
prosz??c biskupa Miko??aja Oborskiego, 
sufragana krakowskiego, o jego 
po??wi??cenie. 
Inna wersja m??wi, ??e KS. Michlajski 
poczuwaj??c si?? do wdzi??czno??ci 
bernardynom alwernijskim, kt??rzy 
piel??gnowali jego ojca w chorobie, a po 
??mierci pochowali w swoim grobowcu, w 
1686 r. podarowa?? obraz "Ecce Homo" 
klasztorowi w Alwerni, do kt??rego 
przeniesiono go uroczy??cie z Babic w 
??wi??to Porcjunkulii. 
Oko??o 1700 r. na obraz Pana Jezusa 
Mi??osiernego na??o??ono srebrn?? sukienk?? 
jako wotum zbiorowe pielgrzym??w. 
Obraz "Ecce Homo" pocz??tkowo by?? 
umieszczony w g????wnym o??tarzu, dop??ki 
nie zbudowano dla niego w latach 1703 - 
1708 specjalnej kaplicy i o??tarza (w 1709 
r.). Z chwil?? umieszczenia w klasztorze 
otoczonego nimbem legend obrazu 
zyska?? on bardzo du??y kult nie tylko 
ci??g dalszy na str. 13 


Obraz Pana jezusa Mi??osiernego w Alwerni jest namalowany na p????tnie i przyklejony 
do deski d??bowej o wymiarach 65 cm x 50 cm. Twarz Pana jezusa jest bardzo 
wyrazista, pe??na b??lu. W nocy z 12 na 13 stycznia 1984 roku z??odzieje ukradli z obrazu 
srebrn?? sukienk??, poz??acan?? koron?? z g??owy Pana jezusa oraz poz??acan?? trzcin??. 
Potem obraz zabezpieczono specjaln?? srebrn?? zas??on??. 


Bezcenny obraz "Ecce Homo" (Oto 
Cz??owiek), ??askami s??yn??cy obraz Pana 
Jezusa Mi??osiernego, nie ucierpia?? w 
nie dawnym wielkim po??arze 
zabytkowego klasztoru 00. 
Bernardyn??w w Alwerni. W kilka dni po 
dramacie dokonano w obecno??ci 
ma??opolskiego konserwatora zabytk??w, 
Jana Janczykowskiego, podniesienia 
specjalnej srebrnej zas??ony, kt??ra chroni??a 
ten najcenniejszy zabytek klasztoru przed 
wod?? i ogniem. - Mam do przekazania 
najwa??niej sz?? wiadomo???? naszego 
wsp??lnego dramatu: Pan Jezus 
Al wernij ski ocala??! - powiedzia?? 
gwardian klasztoru, o. Bart??omiej 
Mazurkiewicz. 
Pierwsza wzmianka na jego temat 
pochodzi z 1453 r. Wed??ug poda?? obraz 
mia?? si?? znajdowa?? w Konstantynopolu, 
w kaplicy cesarskiej Konstantego XI 


(1448-53). Po upadku Konstantynopola 
cudowny wizerunek Pana Jezusa 
Mi??osiernego dosta?? si?? w r??ce su??tana 
Mahometa II (1451-81), kt??ry umie??ci?? 
go w swoim skarbcu. St??d trafi?? jako dar 
su??ta??ski do kaplicy pa??acowej 
Habsburg??w (dar su??tana Amurata IV 
(1623-40) dla cesarza habsbursko- 
niemieckiego, Ferdynanda II (1619-37) 
lub Ferdynanda III (1637-57). Obraz by?? 
umieszczony w nadwornej kaplicy 
cesarskiej i doznawa?? wielkiej czci. 
Po ??mierci cesarza obraz mia?? zabra?? 
potajemnie nadworny kapelan. Gdy 
zauwa??ono strat??, wyznaczono wysok?? 
nagrod?? za jego odnalezienie (10000 
floren??w). Obrazu jednak nie 
odzyskano. Dopiero przed ??mierci?? 
kapelan podarowa?? wizerunek Pana 
Jezusa Mi??osiernego wysokiemu 
urz??dnikowi cesarskiemu, Zygmuntowi 


Gwardian o. Bart??omiej Mazurkiewicz 
przed obrazem "Ecce Homo". Zdj??cie 
wykonano w 2008 r.
		

/p0009.djvu

			ALCHEMIK 9 


Wielki Tydzie?? w Rozkochowie 


Wielki Tydzie?? - czyli ostatni 
tydzie?? przed Wielkanoc?? - zwano 
Wielkim Postem, a okres postny od 
??rody Popielcowej - mi??sopustem. 
Niedziela na tydzie?? przed Wielkanoc?? 
to Niedziela Palmowa i na t?? okazj?? 
ludzie na wsi (g????wnie m??odzie??) 
sporz??dzali sobie palmy, czyli tzw. 
miote??ki. Czyniono je z trzciny 
stawowej, kory brzozowej, 
koronowego drzewa, bagnieci, 
leszczyny, ja??owca, jemio??y, szak??aku, 
koko cyny, listk??w kacze??ca i ga????zek 
wierzby z baziami. Po po??wi??ceniu w 
ko??ciele rozkochowscy ch??opcy bili si?? 
tymi miote??kami z ch??opcami z 
W??osieni, przez kt??r?? musieli 
przechodzi??. Palmy te w chatach 
wk??adano do strzech, gdzie mia??y strzec 
domostwa przed uderzeniem pioruna. 
K??adziono r??wnie?? w stajni pod 
. .. 
progIem w czasIe pIerwszego wygonu 
byd??a na wiosn?? dla uzyskania 
pomy??lnego pasterstwa. 
W Wielki Czwartek ch??opcy 
gromadzili si?? ko??o dzwonka przy 
M??drzyku z tzw. klapackami i z 
tresckami, kt??re zwyczajowo mia??y 
zast??pi?? d??wi??k dzwonka na Anio?? 
Pa??ski wieczorem a?? do rana w Wielk?? 
Niedziel??. Od tego wieczoru a?? do 
Wielkiej Soboty starsi mieszka??cy 
Rozkochowa, sporz??dziwszy sobie 
uprzednio drewniane fujarki, grali na 
nich wieczorami w??asne sm??tne 
melodie, siedz??c na przyzbach cha??up. 
W Wielki Pi??tek ch??opcy i 
dziewcz??ta biegli na S??onic?? lub do 
najbli??szego zbiornika stoj??cej wody, 
rwali listki szuwaru lub kacze??ca, zw. 
pastusze??cem, kt??re w chacie krajano 
na chleb i podawano krowom do 
jedzenia, aby ca??y rok dobrze si?? pas??y 
(by??y jesne) i dobrze si?? chowa??y. 
Wierzono tak??e, ??e kto w Wielki Pi??tek 
rano przed wschodem s??o??ca umyje si?? 
w rzece, ten b??dzie bez wrzod??w na 
ciele przez ca??y rok. Po po??udniu ludzie 
szli na "gorzkie ??ale" do ko??cio??a w 
Babicach. 
W Wielk?? Sobot?? ??wi??cono przy 
ko??ciele ogie?? i wod??, a ich cz??stki 
(wod?? z w??gielkami ogark??w) 
podawano chorym, bo wierzono w ich 
cudowne, o??ywiaj??ce dzia??anie. T?? 
wod?? podawano tak??e na st???? podczas 


kol??dy. Od po??udnia w zasadzie 
ko??czy?? si?? post, ale nie pr??bowano 
jeszcze w??dlin, a?? starym zwyczajem 
ksi??dz po??wi??ci pokarmy, kt??r?? to 
czynno???? wykonywa?? na placu ko??o 
starej szko??y. ??wi??cono nast??puj??ce 
pokarmy: jajka gotowane na br??zowo 
w cebuli, chleb, s??l, chrzan, w??dliny, 
kupne baranki wielkanocne z 
chor??giewk??, szynk??. Za t?? us??ug?? 
jeden z gospodarzy zbiera?? do koszyka 
dla ksi??dza surowe jajka. Inny 
gospodarz jecha?? po ksi??dza do ??r??de?? i 
odwozi?? go dalej na ??wi??cenie do 
Jankowic . Wieczorem niekt??rzy 
mieszka??cy Rozkochowa szli do 
klasztoru w Alwerni na rezurekcj??, 
kt??ra odbywa??a si?? o godzinie 18.00. 
W Wielk?? Niedziel??, czyli 
Wielkanoc rano o godz. 6-tej rozlega??y 
si?? w lesie za Pietrosem w Glinniaku 
detonacje - to podobno stary g??rnik 
j aworznicki z Rozkochowa, 
Franciszek W ??j cik, zw. Francem, 
detonowa?? laski dynamitu dla 
uczczenia Zmartwychwstania. 
Gospodynie dawnymi czasy ju?? w 
Wielk?? Sobot?? rozbija??y gliniane 
skorupiaki, tzw. kwasiocki na ??ur, na 
znak zako??czenia postu, kt??ry si?? ju?? 
wszystkim uprzykrzy??. Trzeba bowiem 


KARTKA: ??r??d??o: http://najbardziej.com 


powiedzie??, ??e na wsi wtedy nie by??o 
wielkiego wyboru potraw - zw??aszcza 
postnych. Wielkanoc obchodzono 
uroczy??cie, a rodziny odwiedza??y si?? 
wzajemnie i sk??ada??y sobie ??yczenia. 
Cz??stowano si?? tradycyjnym 
, . " 
"SWI??conym . 
W Wielkanocny Poniedzia??ek 
ludzie we wsi lali si?? wod?? niemal od 
??witu, m????czy??ni kontra kobiety. Bra??y 
w tym udzia?? m??odsze, ??rednie i starsze 
roczniki wsi. By?? to stary s??owia??ski 
zwyczaj zw. dyngus. Dziewcz??ta 
polewano, ??eby powychodzi??y za m????. 
a gospodynie ??eby im si?? dobrze 
"krowy doi??y". ??migus kontynuowano 
z upodobaniem we wtorek, a stare 
porzekad??o brzmia??o, ??e mo??na tak "co 
pi??tek do Zielonych ??wi??tek". By??y to 
czasem tak obfite w wod?? i tak 
??ywio??owe ??migusy, ??e izby i po??ciel 
by??y kompletnie zalane wod??, a w 
jednym wypadku - jak wspominano - 
nawet wypad??y okna z futrynami i 
naruszono piec. Do lania wod?? 
u??ywano wiader, konewek 
drewnianych, garnk??w, sikawek 
r??cznych z ??elaznymi rurami itp. 
Konstanty Ostrowski 
(Fragment monografii 
Rozkochowa)
		

/p0010.djvu

			ALCHEMIK 10 


Wielkanoc dawniej i dzi?? 


W ci??gu wiek??w polskie obyczaje 
wielkanocne zmieni??y si?? tylko 
nieznacznie. Wprawdzie na ??wi??tecznym 
stole nie stawia si?? ju?? p????miska ze 
??wi??sk?? g??ow??, za to wci???? kr??luj?? 
baranek z ciasta, kolorowe pisanki i 
kraszanki, tradycyjne baby i mazurki. 
Mimo ??e ??wi??ta wielkanocne nie s?? tak 
mocno, jak niegdy??, zwi??zane z 
obrz??dami religijnymi, nadal dwie trzecie 
Polak??w deklaruje udzia?? w 
nabo??e??stwach Wielkiego Tygodnia, a 
ponad cztery pi??te - po??ci w Wielki 
Pi??tek. 


, 
Slepy ??led??, czyli Wielkanoc od 
kuchni 
Na wielkanocnym stole od wiek??w 
kr??luje wypiekany baranek, 
przygotowywany z mas??a, ciasta lub 
marcepanu. Niegdy?? na dworach 
kr??lewskich i wielkopa??skich go??ci??y te?? 
baranki ze z??ota, srebra i drogich kamieni. 
??wi??teczny st???? zdobi?? r??wnie?? kolorowe 
pisanki i kraszanki, kt??rych dekorowanie 
si??ga by?? mo??e jeszcze czas??w 
przedchrze??cij a??skich. 
W s??owia??skich wierzeniach ludowych 
jajko jest symbolem pomy??lno??ci. 
Zakopane na polu w pierwszy dzie?? 
Wielkanocy mia??o zapewni?? urodzaj, 
rzucone w ogie?? - gasi?? po??ar, a wkopane 
pod budowany dom - przynie???? jego 
mieszka??com szcz????cie i dostatek. 
Wierzono, ??e wydmuszki po??o??one pod 
drzewa owocowe spowoduj?? obfite 
zbiory, dobrze te?? by??o toczy?? jajko po 
grzbietach domowych zwierz??t, by by??y 
dorodne i zdrowe. 
W obecnej tradycji uroczyste 
??niadanie wielkanocne poprzedza 
ceremonia dzielenia si?? po??wi??conym 
jajkiem oraz ??yczenia rado??ci, zdrowia i 
szcz????cia, kt??re sk??adaj?? sobie nawzajem 
uczestnicy ??wi??conego. Staropolski st???? 
ugina?? si?? pod obfito??ci?? potraw 
mi??snych, a w wielu domach gospodynie 
podawa??y p????misek z pieczon?? w ca??o??ci 
g??ow?? ??wi??sk??. Przyrz??dzano tak??e - a w 
niekt??rych domach robi si?? to do dzisiaj - 
bia???? kie??bas??, bigos i bia??y barszcz. W 
wielkopolskich dworach i ch??opskich 
zagrodach wyrabiano salcesony, 
w??trobianki, w??dzono szynki i 
przygotowywano ??ylce, czyli galaretki z 
n????ek wieprzowych. Regionalnym 
przysmakiem Wielkopolski by?? "??lepy 
??led??", czyli ??led?? ... bez ryby. Aby go 
uzyska??, do wody dodawano troch?? octu, 
li??ci bobkowych, soli, pokrojonej cebuli i 


wszystko razem gotowano. Po 
ostygni??ciu dolewano troch?? mleka lub 
??mietany po to, by uzyska?? posmak 
??ledzia. "??lepego" podawano z 
d??ubanymi, czyli gotowanymi w 
mundurkach ziemniakami. W??r??d 
sta??ych punkt??w wielkanocnego menu 
nie mo??na oczywi??cie pomin???? 
s??odko??ci: bab, mazurk??w, sernik??w - 
zwanych niegdy?? "przek??ada??cami" - i 
s??kaczy. 


Nie oblewaj Litwina, czyli 
Wielkanoc u s??siad??w 
Wielkanoc na Litwie, podobnie jak w 
Polsce, kojarzy si?? przede wszystkim z 
pisankami i obfito??ci?? potraw mi??snych 
na ??wi??tecznym stole. Nieznany jest tu 
"zaj??czek" - zwyczaj obdarowywania 
dzieci ??akociami. Poza Wile??szczyzn?? 
nie obchodzi si?? te?? ??migusa-dyngusa. 
Na stole litewskim nie mo??e zabrakn???? 
pieczonej ciel??ciny, r????norodnych 
w??dlin, szynki w??dzonej i gotowanej, 
kie??basy domowej roboty, pasztetu, 
kwaszaniny, czyli n????ek w galarecie, 
chrzanu i ciast. 
Zgodnie z tradycj?? wszystkie ci????kie 
prace maj?? by?? zako??czone do 
Wielkiego Czwartku. Tylko jajka maluje 
si?? w Wielk?? Sobot?? przed po??udniem. W 
wielu domach na Litwie do dzi?? stosuje 
si?? naturalne sposoby malowania jajek - 
zanurzanie w wywarze z kory d??bowej, 
??usek cebuli, ok??adanie ??d??b??ami trawy, a 
tak??e malowanie woskiem. ??niadanie 
wielkanocne, kt??re rozpoczyna si?? po 
mszy rezurekcyjnej, trwa do p????nego 
wieczora, z przerwami na toczenie jajek. 


Ilustracja: ??r??d??o: http://chomikuj.pl 


Szale??stwo ??migusa-dyngusa w??r??d 
Litwin??w nie jest znane, a tradycja ta 
kultywowana jest jedynie w polskich 
rodzinach. Wzajemne polewanie si?? 
wod?? wywo??uje u Litwin??w zdziwienie i 
niezrozumienie. W niekt??rych regionach 
tego kraju w Wielki Pi??tek gospodarz, 
zapalon?? od ??wi??tego ognia ??wiec??, w 
ka??dym rogu domu robi znak krzy??a. Ma 
to chroni?? mieszkanie przed z??em. W 
Wielk?? Sobot?? rolnicy przepowiadaj?? 
pogod??. Wiatr z po??udnia w tym dniu 
wr????y ciep??e lato, z p????nocy - zimne. Do 
tej pory na Wile??szczy??nie w ??wi??teczny 
poniedzia??ek rolnicy kropi?? na znak 
urodzaju ??wi??con?? wod?? pole, a skorupki 
ze ??wi??conych jajek albo pal??, albo 
zakopuj?? w ziemi. 
Zupe??nie inaczej ni?? na Litwie czy w 
Polsce wygl??da Wielkanoc w Czechach. 
Tam jest to przede wszystkim ??wi??to 
wiosny - okazja do odpoczynku i wyjazdu 
za miasto. Religijny wymiar tych 
najwa??niejszych ??wi??t chrze??cija??skich 
zosta?? w czeskim spo??ecze??stwie bardzo 
ograniczony. Jednak tak??e w czeskich 
domach zachowa??o si?? kilka 
tradycyjnych zwyczaj??w, a w??r??d nich 
pisanki. Opr??cz tego, w ??wi??teczny 
poniedzia??ek m????czy??ni oraz ch??opcy 
smagaj ?? dziewcz??ta i kobiety 
"pomlazk??", czyli splecionymi witkami 
wierzby, zako??czonymi kolorowymi 
wst????kami, za co w podzi??ce otrzymuj?? 
pisanki i alkohol do wypicia. Uderzenia 
"pomlazk?? maj?? dodawa?? wiosennej 
energll. 
??r??d??o: PAP - Nauka w Polsce, 
SZL
		

/p0011.djvu

			ALCHEMIK 11 


Wybrali??my so??tys??w, 
rady soleckie 
i Rad, Alwerni 


10 kwietnia odby??y si?? w naszej 
gminie wybory so??tys??w i rad 
so??eckich. Natomiast w Alwerni 
wybierano Rad?? Alwerni. Je??li 
chodzi o wybory so??tys??w, poza 
nielicznymi wyj??tkami, nie zasz??y 
wi??ksze personalne zmiany. Ster 
w??adzy na wsi dalej b??d?? pe??ni?? 
dotyczasowi so??tysi. 
W Brod??ach po staremu, so??tysem 
pozosta?? nadal Kazimierz Kowalik, 
w Mirowie - Jan Brzezo??, w 
Nieporazie - Jerzy Kulczyk, w 
Ole??nej - Jan Jarz??bek, w Pod??????u - 
Marian Kubiela, w Regulicach - Jan 
, 
Lizo??czyk, w Zr??d??ach - Alojzy 
Berny. 
Nowy so??tys jest w Grojcu, gdzie 
Jacek Goca?? pokona?? Teres?? 
Majewsk??. W Kwaczale te?? zmiany, 
J??zef Bachowski zwyci????y?? Piotra 


Warcho??a. W Por??bie ??egoty 
natomiast nowym so??tysem zosta??a 
kobieta - Ewa Pasierbek. Nie mia??a 
kontrkandyta. 
Wybrano r??wnie?? now?? Rad?? 
Alwerni. W jej sk??ad weszli: 
Mariusz Stodolski, Zuzanna 
Gadomska i Pawe?? Burzy??ski 
(okr??g nr 1), Jaros??aw J arczyk, 
Franciszek Skowro??ski i Karolina 
Bara??ska-Pawlak (okr??g nr2), 
Bartosz Wilczak, Tomasz 
Tomaszewski i Kazimiera 
Bachowska (okr??g nr3), Katarzyna 
Drabiec, Wojciech Olszewski i 
Miros??aw Wilk (okr??g nr4) oraz 
Marian Tadeusz, Wac??aw P??onka i 
Stanis??aw Fajfer (okr??g nr5). Rada 
Alwerni wybierze spo??r??d siebie 
zarz??d. 


J.R. 


Reaguj 
na przemoc 
w strukturach Miejskiego O??rodka 
Pomocy Spo??ecznej w Alwerni od maja 
2010 r. funkcjonuje punkt 
konsultacyjno-informacyjny dla os??b 
dotkni??tych przemoc??. Celem 
dzia??alno??ci punktu jest poszerzenie 
przez MOPS oferty wsparcia o pomoc 
psychologiczn?? dla os??b i rodzin 
b??d??cych w sytuacji kryzysowej, 
zw??aszcza w sytuacji wyst??powania 
problemu przemocy. 
W punkcie konsultacyjnym osoby 
do??wiadczaj??ce krzywdy i poni??enia ze 
strony najbli??szych otrzymuj?? 
bezpo??redni?? pomoc w postaci 
informacji oraz wsparcia psychicznego. 
Z porady psychologa i pracownika 
socjalnego mo??na skorzysta?? w 
siedzibie O??rodka w ka??dy wtorek w 
godzinach 16.00-18.00 . Je??li jeste?? 
ofiar?? lub ??wiadkiem przemocy, 
przyjd?? lub zadzwo??: 
tel.: 12 283-30-31. 
Kierownik MOPS 
Wies??awa Paw 


Z oka!!-i &/nit[! Of17icdanocnycI Wystawy 
Miej sko-Gminna Biblioteka 
Publiczna w Alwerni 
W&tt1IdkiefIO ntli

CfIO Wysta'Y
 zatytu??.owana:. Po??udn

 

"" ;J 
 7U/r 
;J 
 FranCjI w obIektywIe ZOfII 
Zalewskiej. Ekspozycj?? mo??na 
ogl??da?? w witrynach biblioteki do 30 
- .'.io 

witl i rttt/d,{ci 
wietnia ?r: ?raz. na stronie 

 
 Internetowej bIblIotekI. 


{y
'?? 
6urm,
 dminy 8t
crJ'I,itl 
i rJ!I(J;, 
ska W 8t
crJ'I,i 


Galeria "Drzewiej" w Por??bie 
??egoty 
Gin??ce zawody. Organizujemy 
warsztaty artystyczne, plenerowe, 
wystawy. Zapraszamy codziennie 
11.00-18.00. 
Por??ba ??egoty 398, 
32-566 Alwernia, 
tel. (12) 283 3045, 
tel. kom. 69773 75 66, 
e-mail: zofia.edward@gmail.com.
		

/p0012.djvu

			ALCHEMIK 12 


Alwernia na 21. Krakowskim 
Salonie Turystycznym 


8 i 9 kwietnia Alwernia wsp??lnie z 
Trzebini?? i powiatem chrzanowskim 
prezentowa??a swoj?? ofert?? turystyczn?? 
podczas 21 ju?? edycji Krakowskiego 
Salonu Turystycznego, jednej z 
najwi??kszych imprez turystycznych w 
po??udniowej Polsce. Tegoroczne targi 
odby??y si?? w samym centrum Krakowa 
w Galerii Bunkier Sztuki, przy placu 
Szczepa??skim, wraz z now?? formu???? 
prezentacji ofert, kt??rej celem by??o 
zainspirowanie odwiedzaj??cych do 
odkrywania nowych miejsc na przysz??e 
podr????e. 
Wystawcy prezentowali swoje 
oferty w dw??ch blokach tematycznych: 
"Podr???? przez regiony" - gdzie mo??na 


by??o odkrywa?? r????ne zak??tki Polski i 
??wiata, pod k??tem unikatowych 
miejsc, architektury, przyrody, miejsc 
do uprawiania aktywnego 
wypoczynku, lokalnego folkloru, 
kuchni, gin??cych zawod??w lub 
specyficznych dla miej sca wydarze?? 
kulturalnych oraz "Tourshop" - gdzie 
znale???? mo??na by??o wyj??tkowe oferty 
biur podr????y, touroperator??w, 
przedstawicieli gmin, o??rodk??w 
turystycznych i wielu innych 
partner??w. Dodatkowo mo??na by??o 
uczestniczy?? w seminariach 
podr????niczych i konferencji "Forum 
Region??w". 


J ak co roku Salon Turystyczny 
odwiedzi??o wielu zwiedzaj??cych. 
Oferta aktywnej turystyki 
weekendowej Ziemi Chrzanowskiej z 
licznymi szlakami pieszymi i 
rowerowymi, k??pieliskami, wieloma 
imprezami oraz zabytki i pi??kna 
przyroda, cieszy??y si?? bardzo du??ym 
zainteresowaniem. Do stoiska 
zaprasza??a weso??ymi przy??piewkami 
m??ska grupa ??piewacza "Bol??canie". 
Nie zabrak??o r??wnie?? naszych 
regionalnych specja????w i przysmak??w: 
ciast do degustacji, upieczonych przez 
Panie z Ko??a Gospody?? Wiej ski ch z 
Bol??cina, oraz "ziemniak??w po 
caba??sku" przygotowanych przez 
restauracj?? "Stare Mury" z Chrzanowa. 
Ponadto, jak co roku odby??a si?? loteria 
dla zwiedzaj??cych "Ka??dy los 
wygrywa", na kt??rej mo??na by??o 
zdoby?? gad??ety, albumy i materia??y 
promocyj no-reklamowe. 
Nie zapomnia??y??my r??wnie?? o 
tragedii, jaka spotka??a klasztor w 
Alwerni. Zar??wno w pi??tek jak i w 
sobot?? towarzyszyli nam Ojcowie 
Bernardyni, kt??rzy prowadzili kwest?? 
na rzecz odbudowy zniszczonego w 
po??arze klasztoru w Alwerni. 
Sprzedawane by??y r??wnie?? cegie??ki na 
jego odbudow?? - talary chrzanowskie z 
wizerunkiem klasztoru. 
Beata Kucharczyk 
Fot. Adrianna Kucharczyk 


Sukcesy Teatru "Tradycja" 


Na ostatnich Przepatrzowinach 
Teatr??w Regionalnych Ma??opolski w 
Czarnym Dunajcu teatr z Okle??nej 
zosta?? nagrodzony Z??ot?? Mask??. 
Otrzyma?? j?? za sztuk?? "Kr???? si?? kr???? 
wrzeciono. . ." w re??yserii Marcina 
Kobierskiego, autorem scenariusza jest 
Zbigniew Klatka. Ponadto 
rekomendowano go do udzia??u w 
tegorocznym Mi??dzywoj ew??dzkim 
Sejmiku Wiejskich Zespo????w 
Teatralnych w Bukowinie Tatrza??skiej 
oraz w Festiwalu Talia-Korzenie w 
N owym S??czu. 


19 marca" Tradycj a" uczestniczy??a 
w specjalnym Krakowskim Salonie 
Poezji Anny Dymnej na du??ej scenie 
Teatru im. J. S??owackiego w Krakowie, 
kt??ry po??wi??cony by?? 110. rocznicy 
prapremiery "Wesela" Stanis??awa 
Wyspia??skiego. Sceny z "Wesela" 
czytali wybitni krakowscy aktorzy, 
??piewa??a Joanna S??owi??ska, na 
akordeonie gra?? Jaros??aw Bester. 
Wyst??pili te?? Halina Jarczyk 
(skrzypce) i "Tradycj a", kt??rej 
towarzyszyli muzycy z powiatu 
chrzanowskiego. 


J.R. 
Fot. Krzysztof ??uszczek
		

/p0013.djvu

			ALCHEMIK 13 


Niezwyk??e dzieje... 
ci??g dalszy ze str. 8 


w??r??d miejscowej ludno??ci. Dowodem 
tego s?? liczne wota. Szczeg??lnie du??o 
podarowano ich w XVIII w. Od ko??ca 
XIX w. do klasztoru w Alwemi bardzo 
licznie zacz??li przybywa?? pielgrzymi z 
G??rnego ??l??ska, kt??rych szczeg??ln?? 
opiek?? otacza?? gwardian klasztoru o. 
Stefan Podworski. W swoich kazaniach 
nawo??ywa?? ich do piel??gnowania 
polskiego j??zyka i tradycji. 
Od kilku lat podczas otwierania i 
zamykania obrazu wykonywane s?? 


Miejsko-gminny 
konkurs 
recytatorski 


17 marca po przes??uchaniu 31 
wykonawc??w zg??oszonych do konkursu 
ze Szk???? Podstawowych w Alwemi, 
Brode??, Grojca, Kwacza??y, Regulic, 
Okle??nej oraz z Gimnazjum w Alwemi, 
Brode?? i Kwacza??y, na podstawie 
wytycznych regulaminowych 
postanowi??o przyzna?? nagrody i 
wyr????nienia. 
Kategoria szko??a podstawowa. 
Nagrody: I miejsce Karolina Hojowska 
(Alwernia), II - Marlena Stok??osa 
(Grojec), III - Anna Paluch (Okle??na). 
Wyr????nienia: Magdalena Gniewek, 
Weronika Tomaszek, Karolina 
Szawiracz, Karolina Kad??uczka, Alicja 
Mirek. 
Kategoria gimnazjum: Nagrody: I 
miejsce Magdalena Gut (Zesp???? Szk???? nr 
3 w Kwaczale), II - Milena Malik (Zesp???? 
Szk???? nr 1 w Alwemi), III - Nadia 
Krzy??ak (Zesp???? Szk???? nr 1 w Alwemi). 
Wyr????nienia: Wioletta Prasak, Pawe?? 
Karolczyk. 
Nagrodzone pierwsze trzy miejsca w 
kategorii szk???? podstawowych i pierwsze 
trzy miejsca w kategorii gimnazj??w 
kwalifikowa??y si?? do etapu powiatowego, 
kt??ry odby?? si?? 29 marca w Powiatowym 
M??odzie??owym Dom Kultury w Trzebini. 
Organizatorem etapu miejsko-gminnego 
konkursu oraz fundatorem nagr??d i 
wyr????nie?? by?? Samorz??dowy O??rodek 
Kultury w Alwemi. 


J.R. 
Fot. Iwona Kuglin 


fanfary, skomponowane przez Grzegorz 
G??rkiewicza z zespo??u Skaldowie. 
Jan Racu 
Fot. Barbara Augustyne 
Krzysztof Szu??akiewic 
Bibliografia: Stanis??aw Polaczek: 
Powiat Chrzanowski w W. Ks. 
Krakowskiem. Wydane w Krakowi 
nak??adem Wydzia??u Rady Powiatowej 
Chrzanowskiej w 1914 roku. O. Hieroni 
Eugeniusz Wyczawski OFM: Alwemia. . . 
Dzieje Klasztoru 00. Bernardyn??w. Karolina HOJowska. 
Krak??w 1957.
		

/p0014.djvu

			ALCHEMIK 14 


Go??cili??my 
skaut??w z Belgii 


11 kwietnia go??cili??my w Alwerni 17- 
osobow?? grup?? skaut??w "Givers" z 
Kruishoutem (Belgia). Alwernia by??a ich 
drugim przystankiem w pieszej w??dr??wce z 
Krakowa do obozu Auschwitz. Skauci 
sp??dzili noc w budynku stadionu MKS 
Alwernia. Na miejscu przywitali ich 
burmistrz Jan Rychlik, prezes klubu MKS 
S??awomir Knapik, dyrektor SOK 
W??adys??aw Tomczyk oraz dzieci i m??odzie?? 
z Zespo??u Szk???? nr 1 w Alwerni. Burmistrz 
wr??czy?? m??odym Belgom pami??tkowe 
gad??ety informacyjne o Alwemi. 


Wyniki konkursu 


Zako??czy?? si?? konkurs "Gmina 
Alwernia - moja Ma??a Ojczyzna". A oto 
wyniki: 
Szko??a Podstawowa: I.Karolina 
Hojowska (Alwernia), Marcin G??ra 
(Regulice), 2.Dominika Ciupek (Regulice), 
3.Pawe?? Szarek (Okle??na. Wyr????nienia: 
Aldona Warzecha (Regulice), Magdalena 
Gniewek (Grojec), Mateusz Bednarczyk 
(Regulice), Micha?? Augustynek(Alwemia), 
Gabriela Chmura (Regulice). 
Gimnazjum: I.Aleksandra Gugu??a 
(Alwernia),2.Jacek Sporysz (Alwernia), 
3 .Mi??osz Darecki (K wacza??a). 
Organizatorzy poinformuj?? 
nagrodzonych o terminie uroczystego 
wr??czenia nagr??d. 


Turniej po??arniczy 


8 kwietnia w Urz??dzie Miejskim w (uczniowie szko??y podstawowej z 
Alwerni odby??y si?? eliminacje gminne Zespo??u Szk???? Nr 1 w Alwerni) oraz 
turnieju wiedzy po??arniczej "M??odzie?? ??ukasz Gaudyn ucze?? gimnazjum z 
zapobiega po??arom". Uczestnicy Zespo??u Szk???? Nr 2 w Brod??ach i Jacek 
wykazali si?? bardzo du???? wiedz?? z Sporysz ucze?? gimnazjum z Zespo??u 
zakresu po??arnictwa. Do eliminacji Szk???? Nr 1 w Alwerni. Zwyci??zcom 
powiatowych zakwalifikowali si?? gratulowa??, wr??czaj ??c nagrody 
Maciej Buczek i Piotr Kope?? burmistrz Jan Rychlik. 
Fot. Krzysztof ??uszczek 


OG??OSZENIE 


BUDYNEK "STAREJ KOT??OWNI" lOS. CHEMIK??W 281 


DO WYNAJ
CIA 


INFORMACJE - 012 25 89 230 SoC-AL Sp. zoo.
		

/p0015.djvu

			ALCHEMIK 15 


Nowi wykonawcy 
II Life Festiwal w O??wi??cimiu 


W ramach II Life Festival O??wi??cim 
17 czerwca na Rynku Starego Miasta w 
O??wi??cimiu odb??dzie si?? koncert 
"Arty??ci ??wiata", na kt??rym obok Blue 
Cafe z towarzyszeniem wykonawc??w z 
Polski i Jamajki, zagraj?? zespo??y Kana 
oraz [Dunkelbunt]. 
Kana - to siedmioosobowy, 
energetyczny sk??ad pochodz??cy z 
Francji. Arty??ci mieszaj?? w swojej 
tw??rczo??ci elementy reggae, muzyki 
soul i rytm??w kuba??skich. ??piewaj??po 
francusku, angielsku, j amaj sku, 
hiszpa??sku i portugalsku, a ich teksty 
m??wi?? o ekologii, tolerancji i innych 


wa??nych kwestiach, z kt??rymi mierzy 
si?? wsp????czesny ??wiat. 
Zesp???? [dunkelbunt] jest formacj ??, 
na czele kt??rej stoi Ulf Lindemann - 
kompozytor, producent i DJ urodzony 
w Hamburgu, ale od 2001 roku 
mieszkaj??cy w Wiedniu. Muzyka 
[dunkelbunt] jest jak rzeka, maj??ca 
??r??d??a gdzie?? w Indiach, przep??ywaj??ca 
przez Orient na zach??d, w kierunku 
Ba??kan??w i dalej. Reggae, dub, hip-hop 
oraz dancehall spotykaj?? tu electro- 
swing, ba??ka??skie beaty oraz miej sk?? 
muzyk?? klezmersk??. 
Na koncercie Arty??ci ??wiata 
wyst??pi r??wnie?? anonsowana 


wcze??niej ????dzka grupa Blue Cafe, z 
towarzyszeniem artyst??w z Polski i 
Jamajki. Zesp???? kierowany przez Paw??a 
Ruraka-Sokala przygotowuje si?? do 
wydania nowej p??yty "Dada", 
promowanej przez przebojow?? 
piosenk?? "Buena". 
Znany jest ju?? tak??e pe??en program 
koncertu fina??owego II Life Festiwal w 
O??wi??cimiu. 18 czerwca 2011 na 
stadionie MOSiR, wyst??pi gwiazda 
g????wna festiwalu James Blunt, a tak??e 
Matisyahu, T.Love oraz zesp???? 
RotFront. 
Wst??p na koncert "Arty??ci ??wiata" 
1 7 czerwcajest bezp??atny. 


[dunkelbunt] i Kana 


[dunkelbunt] czyli Ulf 
Lindemann oraz jego zesp???? z 
pewno??ci?? nale???? do najbardziej 
wp??ywowych ??wiatowych 
trubadur??w glob al beat??w pocz??tku 
XXI wieku. Ich muzyka jest jak 
wyimaginowana rzeka. Gdyby?? 
spojrza?? na map??, mia??aby ona swoje 
??r??d??a gdzie?? w Indiach, 
przep??ywa??aby przez Orient na 
zach??d w kierunku Ba??kan??w i 
dalej. Reggae, dub, hip-hop oraz 
dancehall spotykaj?? tu electro- 
swing, ba??ka??skie beaty oraz 
miej sk?? muzyk?? klezmersk??. 


Francuski zesp???? Kana istnieje 
od ponad 10 lat i wyda?? do tej pory 3 
albumy: "Kana" (2000), "Entre 
freres" (2002), "Internacional" 
(2010). Ich muzyka to wspania??a 
energetyczna mieszanina m.in. 
reggae, muzyki soul i kuba??skich 
rytm??w. Tematyka ich tekst??w 
porusza takie kwestie jak np. 
ekologia czy tolerancja. Zesp???? 
koncertowa?? na wielu du??ych 
festiwalach w Europie, z takimi 
gwiazdami ??wiatowego reggae - jak 
m.in.: Jimmy Cliff, Burning Spear, 
Alpha Blondy, Lee Perry iLuciano.
		

/p0016.djvu

			ALCHEMIK 16 


Ma??a Zosia siedzi w ogrodzie 
zasypuj??c do??ek, kiedy przez siatk?? 
zajrza?? s??siad. Zainteresowa?? si??, co 
porabia dziewczynka: 
- Co tam robisz, Zosiu? 
- Moja z??ota rybka w??a??nie umar??a - 
odpowiada Zosia, nie spogl??daj??c 
nawet w stron?? s??siada - w??a??nie j?? 
grzebi??. 
- To bardzo du??a dziura jak na z??ot?? 
rybk??, nie uwa??asz? - dziwi si?? 
s??siad. 
- To dlatego, ??e rybka jest wewn??trz 
twojego durnego kota. 
"ALCHEMIK" - Miesi??cznik Za??ogi Zak??ad??w Chemicznych "Alwemia" i Gminy Alwemia. Adres: 32-566 Alwernia, ul. K. Olszewskiego 25, woj. ma??opolskie. 
Tel.: (012) 25-89-108. Fax: (012) 283-21-88, http://www.alwemia.com.pl/alchemik,e-mail: alchemik@alwemia.com.pl. Nr pokoju redakcji-114 (budynek Zarz??du 
Zak??adu). Wydawca: Zarz??d Zak??ad??w Chemicznych "Alwemia" SA, realizacja: SOC-AL Sp????ka z 00. (na zlecenie), 32-566 Alwemia, ul. Kulawki 4. 
REDAKCJA: Redaktor naczelny - Jan Racut. Zesp???? redakcyjny: Paulina Miku??a - koordynator, Monika Bogda??ska - zast??pca, cz??onkowie: Agnieszka S??ota, 
Agnieszka ??ukasik, Tomasz ??ukasik, Janusz Cholewa, Marcin Spu??a, Rafa?? Stroi??ski, Przemys??aw Ciupek. Fotoreporter - Kazimierz Kra??ski. 
Sk??ad i druk: ABart, 32-065 Krzeszowice, ul. Krakowska 28. 
Miesi??cznik zrzeszony w Polskim Stowarzyszeniu Prasy Lokalnej. Numer zamkni??to 15.04.2011 r. Nak??ad 500 egz. Redakcja zastrzega sobie mo??liwo???? skracania 
tekst??w. Nie ponosi tak??e odpowiedzialno??ci za tre???? og??osze?? i reklam. 
Pismo jest kolportowane na terenie gminy oraz nieodp??atnie rozprowadzane w??r??d za??ogi Zak??ad??w Chemicznych Alwernia SA i pracownik??w sp????ek znajduj??cych 
si?? na ich terenie. 
Wydania archiwalne "Alchemika" s?? dost??pne w Ma??opolskiej Bibliotece Cyfrowej w wersj i elektronicznej (http://www.mbc.malopolska.pl/publication/25 7 8). 


Pi??ka ju?? w grze 


Odby??a si?? ju?? inauguracja zawodnik Alwerni - Bo??). MKS 
rozgrywek IV ligi, A i B klasy, w Alwernia po trzech wiosennych 
kt??rych graj ?? dru??yny z naszej gminy. kolejkach nadal zajmuje ostatnie 
W IV lidze Alwernia mia??a miejsce w tabeli z dorobkiem 6 
rozpocz???? sezon 19 marca z punkt??w. 
Zakliczynem, ale ze wzgl??du na z??e W A klasie rozgrywki ruszy??y 2 i 3 
warunki atmosferyczne mecz zosta?? kwietnia. Okle??na po zwyci??stwie 3:0 
przeniesiony na 3 maja. W nast??pnej nad P??az?? u siebie i pora??ce 2: 1 z 
kolejce zmierzy??a si?? z Przeciszovi??, M??oszow??zajmuje 11 miejsce w tabeli. 
przegrywaj??c na wyje??dzie 2:0. 2 Z kolei Regulice, po remisie 0:0 z 
kwietnia MKS rozegra?? mecz u siebie, Lgot?? i zwyci??stwie w derbach z 
przegrywaj ??c w naj mniej szym Kwacza????5:3, plasuj?? si?? na 4 miejscu. 
rozmiarze 1:0 z Lotnikiem Kryspin??w. Unia K wacza??a po pora??ce z 
Kolejna kolejka to zn??w pora??ka w Regulicami i w Ko??cielcu 4: 1 zajmuje 
Olkuszu 1:0 (bramk?? zdoby?? by??y nadal ostatnie miejsce. 


P.c. 


Dobry ??art... 


Spotyka si?? dw??ch kumpli z wojska 
(dawno si?? nie widzieli). 
- A co tam u ciebie? 
- O??eni??em si??. 
- I co, dobrze ci, nie narzekasz? 
- Nie narzekam... 
- A limo pod okiem to sk??d? 
- A to jak narzeka??em... 


Baca nachyla si?? i szepcze: 
- Siano. 
- Czemu tak cicho m??wicie? 
- ??eby ko?? nie us??ysza??! 


Co wsp??lnego ze sob?? maj?? pijana 
kobieta i fiat l26P? 
- I jedno i drugie wstyd prowadzi??. 


- Dlaczego pani wpatruje si?? w moj?? 
bielizn??? - pyta Kowalska s??siadki. 
Czy pani swojej nigdy nie wiesza? 
S??siadka: Owszem, ale dopiero po 
wypranIU. 


Rodzice s??jak nietoperze... Nic nie 
widz??, nic nie s??ysz??, a wszystkiego 
si?? czepiaj??! 


Policjant zatrzymuje bac?? jad??cego 
furmank??. 
- Baco, co wieziecie? 


Krzy????wka 
.... .. ... 


- I ";'
' 
. - 
"". .... 


); 



 

 


l '': 
. '( 
'n " 

. 
.. .. ". 




 

t: 


Ij "\ 
. 
 

...- 
 .
.: 



 
. 


.
;:: 


 


":: 


-: 


POZIOMO: 3. na meble, gi??tkie 
??odygi palmy, 6.pycha, 8.01ej 
mineralny, ll.??ywica zdobnicza, 
l2.nad plecami, l5.grupa os??b 
stowarzyszona w okre??lonym celu. 


PIONOWO: l.niewolnik, 2.nie tylko 
w szachach, 4.d??uga bluzka, 5.w 
ko??ciele, 7. jednostka ilo??ci materii, 
9.do piecz??towania list??w, 10.ukrop, 
13. narz??dzie szewskie, l4.pasza.